«Μην έχετε υπερβολική εμπιστοσύνη στην ανώτερη μόρφωση που αποκτήσατε στον κόσμο. Ο πολιτισμός στον οποίον ζούμε είναι κουλτούρα της πτώσεως. Η ζωή του κόσμου οργανώνεται γύρω από μερικά ανθρώπινα πάθη και η πνευματική ζωή βρίσκεται στο περιθώριο. Οφείλουμε να αντιστρέψουμε την κατάσταση αυτή των πραγμάτων, να τοποθετήσουμε την πνευματική ζωή στην καρδιά της ζωής μας. Η σοφία του κόσμου αυτού δεν μπορεί να σώσει τον κόσμο»
Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ
Σήμερα αποδίδεται η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Και όπως συμβαίνει, αν έχουμε παρατηρήσει καλά τον λειτουργικό τρόπο των αναγνωσμάτων, σε κάθε Θεομητορική εορτή αναγιγνώσκονται τα αναγνώσματα, αποστολικό τε και ευαγγελικό, που πριν από λίγο ακούσατε. Θαρρείς και η γιορτή δεν εναλλάσσεται, θαρρείς και τα γεγονότα δεν είναι ποικίλα, αλλά τα αναγνώσματα είναι ολόιδια.
Αποδίδοντας λοιπόν τη γιορτή της Παναγίας, να προσεγγίσουμε λίγο την θεολογική υφή των αναγνωσμάτων, για να καταλάβουμε καλύτερα το προβαλλόμενο, που είναι το πρόσωπο της Παναγίας. Και μέσα από Αυτή – μιας και Εκείνη είναι η Παναγία, καλύπτει δηλαδή όλες τις δυνατότητες εκφράσεως όλων των αγίων – μέσα μέσα εκεί θα βρεθούν όλοι οι άγιοι, όλοι οι ζώντες εν τη Εκκλησία, ζώντες και νεκροί, και όλοι εμείς που αγωνιζόμαστε για να πιάσουμε τα μέτρα της αγιότητας, κάτω από αυτή τη μεγάλη κάλυψη της Παν-αγίας, που αποκαλύπτει τη δυνατότητα της ποικιλίας όλων των χαρισμάτων.
Τα αναγνώσματα λοιπόν τα πολύ γνωστά των Θεομητορικών Εορτών, είναι, στην μεν περίπτωση του Αποστόλου, το ανάγνωσμα από την Επιστολή προς Φιλιππησίους το οποίο ομιλεί για την κένωση του Χριστού – το ακούσαμε πριν από λίγο, «ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβών». Το δε ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι το πολύ γνωστό, από τις παρακλήσεις μάλιστα, της Μάρθας και της Μαρίας, που η μία διακονεί και η άλλη, απ’ ό,τι φαίνεται, κάθεται «παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ». Τι θέλουν λοιπόν να φωνάξουν αυτά τα κείμενα σε εμάς και τι θέλουν να προσδιορίσουν στη ζωή μας μέσα από το πρόσωπο της Παναγίας;
Πρόλογος
Από την ομολογία στη ζωή
Η χριστιανική πίστη δεν γεννήθηκε ως σύστημα ιδεών, ούτε ως ηθικός κώδικας συμπεριφοράς. Γεννήθηκε ως ζωή. Ως σχέση του ανθρώπου με τον ζώντα Θεό, ως πρόσκληση σε μεταμόρφωση της υπάρξεως.
Στους καιρούς μας, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η άρνηση του Θεού, αλλά η αλλοίωση της μαρτυρίας Του. Ο Χριστός δεν αμφισβητείται μόνο από εκείνους που βρίσκονται έξω από την Εκκλησία, αλλά –και αυτό είναι βαρύτερο– παραμορφώνεται συχνά μέσα από μια πίστη που περιορίζεται στα λόγια και δεν φτάνει ποτέ στην καρδιά καί στη ζωή.
Το παράπονο του Χριστού προς τους πιστούς δεν είναι λόγος καταδίκης, αλλά κραυγή αγάπης. Δεν ζητά τυπική ευσέβεια, αλλά ύπαρξη αληθινή. Δεν αναζητά τέλειους ανθρώπους, αλλά καρδιές που Τον εμπιστεύονται και αγωνίζονται να ζουν «ἐν Χριστῷ».
Το παρόν έργο επιχειρεί να βαδίσει αυτόν τον δρόμο. Να μετακινήσει το κέντρο βάρους από την εξωτερική ομολογία στην εσωτερική ζωή. Από τη συνήθεια της πίστης στην εμπειρία της σχέσης. Από τον λόγο περί Χριστού στη ζωή «ἐν Χριστῷ».
Τα κεφάλαια που ακολουθούν δεν φιλοδοξούν να προσφέρουν θεωρητικές απαντήσεις, αλλά να φωτίσουν στάσεις ζωής. Να δείξουν ότι η πίστη είναι εμπιστοσύνη, η χριστιανική ταυτότητα είναι πορεία, και ο πνευματικός αγώνας δεν είναι βάρος, αλλά τόπος ελευθερίας και χάριτος.
Σε έναν κόσμο που συχνά συγχέει τη δύναμη με την επιβολή και την αλήθεια με την επιτυχία, η χριστιανική ζωή καλείται να γίνει σιωπηλή μαρτυρία ενός άλλου τρόπου υπάρξεως. Όχι με θόρυβο, αλλά με φως. Όχι με καταγγελία, αλλά με μεταμόρφωση.
Εάν ο λόγος αυτός συμβάλει, έστω και ελάχιστα, στο να στραφεί η καρδιά από τα χείλη προς το βάθος, από την αυτάρκεια προς την εμπιστοσύνη, τότε θα έχει επιτελέσει τον σκοπό του.
Γιατί η αληθινή θεολογία δεν τελειώνει στο χαρτί. Συνεχίζεται στη ζωή.
«Σήμερα ο καθένας κάθεται και κατασκευάζει μία θρησκεία δική του. Παίρνει λίγο από τον Χριστιανισμό, λίγο από τη φιλοσοφία, λίγο από τις ανατολικές θρησκείες, προσθέτει και ό,τι του υπαγορεύει ο λογισμός του και ύστερα λέει με βεβαιότητα: «Εγώ έτσι πιστεύω». Μα, βρε παιδί μου, η πίστη δεν είναι φαγητό, για να βάζει ο καθένας μέσα όποιο υλικό του αρέσει. Ούτε ο Χριστός είναι μία αόριστη ιδέα, την οποία μπορεί ο καθένας να προσαρμόζει στις επιθυμίες και στις αντιλήψεις του. «Για μένα, λέει, ο Χριστός ήταν ένας καλός άνθρωπος, ένας κοινωνικός επαναστάτης, ένας σοφός δάσκαλος».
Άλλος λέει: «Ήταν ένας από τους πολλούς φωτισμένους της ανθρωπότητας». Αυτά δεν είναι πίστη. Είναι ανθρώπινες κατασκευές, γεννημένες συνήθως από την άγνοια και την υπερηφάνεια. Ο Χριστός δεν είπε ότι είναι μία από τις πολλές αλήθειες. Είπε ότι είναι η Αλήθεια. Δεν άφησε τον καθένα να Τον ερμηνεύει σύμφωνα με τα πάθη, τις ιδεολογίες και τις προσωπικές του προτιμήσεις. Ίδρυσε την Εκκλησία, έστειλε τους Αποστόλους, παρέδωσε το Ευαγγέλιο και τα Μυστήρια. Όποιος λοιπόν απορρίπτει την Εκκλησία, αλλά κρατά έναν Χριστό που έφτιαξε μόνος του, δεν ακολουθεί τον Χριστό. Ακολουθεί τον εαυτό του και ονομάζει πίστη την προσωπική του αυθαιρεσία.
Πέτρος: Σου ζητώ να με διδάξεις αν πρέπει να προσέχουμε τα όνειρα.
Γρηγόριος: Πρέπει να ξέρουμε ότι οι εικόνες των ονείρων εμφανίζονται στην ψυχή κατά έξι τρόπους. Τα όνειρα δηλαδή άλλοτε δημιουργούνται όταν η κοιλιά είναι γεμάτη ή άδεια, άλλοτε από τους λογισμούς, άλλοτε από απάτη, άλλοτε από τους λογισμούς μαζί με απάτη, άλλοτε από αποκάλυψη και άλλοτε από τους λογισμούς μαζί με αποκάλυψη. Τα δύο πρώτα από αυτά συνδέονται μ’ εμάς, όπως όλοι γνωρίζουμε από την πείρα, ενώ τα άλλα τέσσερα τα βρίσκουμε γραμμένα στα βιβλία της αγίας Γραφής.
Στις μέρες μας έχει επικρατήσει η άποψη ότι η σχέση δύο ανθρώπων που έχουν σοβαρό σκοπό, δηλαδή αποβλέπουν στον γάμο, πρέπει να ολοκληρώνεται με την ερωτική πράξη πριν από τον γάμο. Έτσι οι περισσότεροι νέοι φθάνουν στην Εκκλησία για να ευλογηθή από τον Χριστό ο γάμος τους, αφού προηγουμένως έχουν ολοκληρώσει τη σχέση τους με τη μελλοντική σύζυγό τους. Πολλές φορές μάλιστα προηγούνται του γάμου δύο ή και περισσότερες ολοκληρωμένες σχέσεις, και όχι σπάνια η γέννηση παιδιού. Συμβαίνει συχνά μαζί με τον γάμο να γίνεται και η βάπτιση του παιδιού που γεννήθηκε πριν από το Μυστήριο!
Το πόσο αρνητικό ρόλο διαδραματίζει στην κρίση του μυστηρίου του γάμου η ολοκληρωμένη σχέση των νέων πριν από αυτόν, το γνωρίζουν πολύ καλά οι πνευματικοί πατέρες, και όσοι έχουν πνευματικές αισθήσεις και βλέπουν βαθύτερα τα πράγματα. Οι άλλοι άνθρωποι, και οι ίδιοι οι μελλόνυμφοι, θεωρούν κατά κανόνα τις προγαμιαίες σχέσεις φυσιολογικές, και δεν προβληματίζονται ούτε όταν υφίστανται τις οδυνηρές συνέπειές τους. Φθάνουν ακόμη και στον χωρισμό, πιστεύοντας ότι χωρίζουν “χωρίς να υπάρχη λόγος”. Ουσιαστικά όμως ο χωρισμός αυτός είναι ο πικρός καρπός της αμαρτίας που προηγήθηκε του γάμου.
Στο παρόν ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο
φιλοδοξούμε να καταχωρήσουμε
και να διαθέσουμε χιλιάδες τίτλους
της Ορθόδοξης βιβλιογραφίας
όπως αυτή καταγράφεται καθημερινά
από τους Ελληνικούς εκδοτικούς οίκους.
Κάθε τίτλος βιβλίου
που θα βρείτε στο βιβλιοπωλείο μας
έχει επιλεγεί προσεκτικά
για την ορθότητα και την ακρίβειά του
σε θέματα της Ορθόδοξης πίστεως.
Τα έσοδα των πωλήσεων των βιβλίων,
θα διατίθενται για Ιεραποστολικούς και
Φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα
Ὅταν κάποτε φύγω ἀπὸ τοῦτο τὸ φῶς
θὰ ἑλιχθῶ πρὸς τὰ πάνω ὅπως ἕνα
ρυακάκι ποὺ μουρμουρίζει.
Κι ἂν τυχὸν κάπου ἀνάμεσα
στοὺς γαλάζιους διαδρόμους
συναντήσω ἀγγέλους, θὰ τοὺς
μιλήσω ἑλληνικά, ἐπειδὴ
δὲν ξέρουνε γλῶσσες. Μιλᾶνε
μεταξύ τους μὲ μουσική.
(Νικηφόρος Βρεττάκος)