«Εκείνος που επέλεξε να είναι δούλος του Θεού φοβάται μόνον τον Θεό, τον Κύριό του. Ενώ εκείνος που δεν φοβάται τον Θεό, συχνά φοβάται ακόμα και τη σκιά του»
Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος
† Άγιος Νεκτάριος Μητροπολίτης Πενταπόλεως – Oσία Θεοκτίστη η Λεσβία (9/11)
Δημοσιεύθηκε στις 8 Νοεμβρίου, 2026
Διδαχές – Περί σιωπής – Περί μακροθυμίας – Περί φιλίας
Η δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου
Ομιλία περί της αληθούς ελευθερίας
«Η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα»
Περί της θείας πίστης στον Χριστό
Η συνήθεια του να αμαρτάνεις φέρνει θάνατο
Η εικόνα αυτού που πιστεύει στον Χριστό
Η εικόνα του πνευματικού ανθρώπου
Η εικόνα της απελπισίας – Η εικόνα της απόγνωσης
Η εικόνα του δίκαιου ανθρώπου – Η εικόνα της αδικίας
H εικόνα του φίλου – Περί ανειλικρινούς φίλου
Η εικόνα του άφρονα – Περί φθόνου
Περί πλεονεξίας και εικόνας του πλεονέκτη. Περί κλοπής και αρπαγής και περί κλέφτη και άρπαγα
Για το ότι η πλάνη οφείλεται σε αμέλεια
Οι Άγιοι γίνονται οι φορείς της Χάριτος και του ελέους του Κυρίου
Περί ζήλου και ζηλωτή – Περί δεισιδαιμονίας και δεισιδαίμονα
Ο Άγιος Νεκτάριος για την Δυτική εκκλησία και το αλάθητο του Πάπα
Η αμαρτία απομακρύνει τον άγγελο, τον φύλακα της ψυχής και του σώματος
Περί κατακρίσεως, λοιδορίας, καταλαλιάς, συκοφαντίας
Στη σωτηρία του ανθρώπου συνεργούν συγχρόνως και η Χάρη του Θεού και η θέληση του ανθρώπου
Περί της θείας Ευχαριστίας – Μελέτη περί θείου έρωτος
Ο Pοβινσώνας της Oρθοδοξίας. Oσία Θεοκτίστη η Λεσβία (Φώτης Κόντογλου)
Τα δώρα τής σοφίας (Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, Ομ. Καθηγ. Α.Π.Θ. – Άρχων Διδάσκαλος του Ευαγγελίου της ΜτΧ Εκκλησίας)
Δημοσιεύθηκε στις 9 Νοεμβρίου, 2026
ΠΑΛΑΙΟΔΙΑΘΗΚΙΚΑ
Σχόλια στό Α΄ Ἀνάγνωσμα τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς 9ης Νοεμβρίου (Μνήμη τοῦ ἁγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως): Παρ 3:13-15,16γ-δ
Παροιμιῶν τὸ Ἀνάγνωσμα
[κεφ. 10, στίχ. 7] Μνήμη δικαίου μέτ’ ἐγκωμίων, [10.22] καὶ εὐλογία Κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν αὐτοῦ. [3.13] Μακάριος ἄνθρωπος, ὃς εὗρε σοφίαν, καὶ θνητὸς ὃς οἶδε φρόνησιν. [3.14] Κρεῖσσον γὰρ αὐτὴν ἐμπορεύεσθαι, ἢ χρυσίου καὶ ἀργυρίου θησαυρούς. [3.15] Τιμιωτέρα δέ ἐστι λίθων πολυτελῶν, οὐκ ἀντιτάξεται αὐτῇ οὐδὲν πονηρόν· εὔγνωστός ἐστι πᾶσι τοῖς ἐγγίζουσιν αὐτῇ, πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστι. [3.16] Ἐκ γὰρ τοῦ στόματος αὐτῆς ἐκπορεύεται δικαιοσύνη, νόμον δὲ καὶ ἔλεον ἐπὶ γλώσσης φορεῖ. [8.6] Τοιγαροῦν ἀκούσατέ μου, ὦ τέκνα, σεμνὰ γὰρ ἐρῶ, καὶ μακάριος ἄνθρωπος, ὃς τὰς ἐμὰς ὁδοὺς φυλάξει. [8.35] Αἱ γὰρ ἐξοδοί μου, ἔξοδοι ζωῆς, καὶ ἑτοιμάζεται θέλησις παρὰ Κυρίου. [8.4] Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὑμᾶς, καὶ προΐεμαι ἐμὴν φωνὴν υἱοῖς ἀνθρώπων. [8.12] Ὅτι ἐγὼ ἡ Σοφία κατεσκεύασα βουλήν, καὶ γνῶσιν καὶ ἔννοιαν ἐγὼ ἐπεκαλεσάμην. [8.14] Ἐμὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια, ἐμὴ φρόνησις, ἐμὴ δὲ ἰσχύς. [8.17] Ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δὲ ἐμὲ ζητοῦντες εὑρήσουσι χάριν. [8.5] Νοήσατε τοίνυν ἄκακοι πανουργίαν, οἱ δὲ ἀπαίδευτοι ἔνθεσθε καρδίαν. [8.6] Εἰσακούσατέ μου καὶ πάλιν, σεμνὰ γὰρ ἐρῶ, καὶ ἀνοίγω ἀπὸ χειλέων ὀρθά. [8.7] Ὅτι ἀλήθειαν μελετήσει ὁ λάρυγξ μου, ἐβδελυγμένα δὲ ἐναντίον ἐμοῦ χείλη ψευδῆ. [8.8] Μετὰ δικαιοσύνης πάντα τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου, οὐδὲν ἐν αὐτοῖς σκολιόν, οὐδὲ στραγγαλιῶδες. [8.9] Πάντα εὐθέα ἐστὶ τοῖς νοοῦσι, καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν. [22.21] Διδάσκω γὰρ ὑμῖν ἀληθῆ, [22.19] ἵνα γένηται ἐν Κυρίῳ ἡ ἐλπὶς ὑμῶν, [15.4] καὶ πλησθήσεσθε πνεύματος.
Σύμφωνα μέ τήν παράδοση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, τήν 9η Νοεμβρίου τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, ἑνός ἀπό τούς πλέον λαοφιλεῖς ἁγίους τῆς σύγχρονης ἐποχῆς (γεννήθηκε στή 1 Ὀκτωβρίου 1846 στή Συληβρία τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης καί κοιμήθηκε στίς 9 Νοεμβρίου τοῦ 1920 στήν Ἀθήνα). Διαβάστε περισσότερα »
Χρήστος Γιανναράς: «Δεν σκέφτεται τι ψυχή θα παραδώσει; Δεν φοβάται Θεό;» (Βαγγέλης Στεργιόπουλος)
Δημοσιεύθηκε στις 7 Νοεμβρίου, 2026
Η παράδοξη αλφαβήτα της στέρεης γνώσης
Αγαπημένη μας συνήθεια —θα το έχουν πιθανότατα αντιληφθεί όσοι και όσες μας τιμούν σταθερά με την προσοχή τους— η σημασιολογική συσχέτιση των άρθρων μας, η αναζήτηση της κοινής κατά το μάλλον ή ήττον ταυτότητας των συντακτών τους, των συγγενών θέσεων, αρχών και αγωνιών τους.
Μια τέτοια ουσιαστική σύνδεση, σύνδεση από απόψεως νοημάτων και ύψους των συλλογισμών, υπάρχει —μέσα από τη δική μας τουλάχιστον οπτική— μεταξύ του κειμένου του Ευάγγελου Παπανούτσου για την αλλοτρίωση, που χρονολογείται στο 1959 και αναδημοσιεύτηκε νωρίτερα σήμερα, και ενός έξοχου άρθρου του αειμνήστου Χρήστου Γιανναρά, που έφερε τον τίτλο «Βίος α-νόητος» και είχε δημοσιευτεί στην ίδια εφημερίδα, «Το Βήμα», αρκετά χρόνια αργότερα, το 1985 (πιο συγκεκριμένα, στις 26 Ιουλίου).
«ΤΟ ΒΗΜΑ», 26.7.1985, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»
Ιδού όσα έγραφε o Γιανναράς, ο τότε καθηγητής της Φιλοσοφίας στην Πάντειο:
Στη νεολαία προωθείται η χωρίς οικογένεια κοινωνία (Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος)
Δημοσιεύθηκε στις 7 Νοεμβρίου, 2026
Η εποχή μας καταπνίγει την επιθυμία των νέων για δημιουργία οικογένειας με το να παρουσιάζει το παιδί ως ένα καταναγκασμό. Αυτό επισημαίνει η Γαλλίδα Ελέν Καλάς, ερευνήτρια συνεργαζόμενη με το Fondapol (Ίδρυμα για την πολιτική καινοτομία) σε συνέντευξη που έδωσε στον δημοσιογράφο Ρονάν Πλανσόν, της εφημερίδας Le Figaro (30/10/2026, σελ. 21). Η συνέντευξη ελήφθη μετά τη δημοσίευση της μελέτης της «Συζυγία, σεξουαλικότητα, γεννητικότητα: Η τριπλή παρακμή της παραδοσιακής οικογένειας». Πρόκειται για μελέτη που δίνει έγκυρες και υπεύθυνες επισημάνσεις για την πίεση που δέχονται στην «προοδευτική» κοινωνία οι νέοι και οι νέες για να μην συγκροτήσουν οικογένεια.
Κυριακή Ζ’ Λουκά: Η παγγνωσία Θεού – Αναφορά στον Άγιο Νεκτάριο (π. Αθανάσιος Μυτιληναίος)
Δημοσιεύθηκε στις 6 Νοεμβρίου, 2026
[Λουκά 8, 40-56]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία που εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 9-11-1980
Το κύριον περιστατικό της σημερινής ευαγγελικής περικοπής, αγαπητοί μου, είναι η ανάστασις της κόρης του Ιαείρου. Όταν ο Κύριος παρεκλήθη από τον Ιάειρον να θεραπεύσει την κόρη του και ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου να την θεραπεύσει. Φυσικά εν τω μεταξύ απέθανε η κοπέλα και την ανέστησε. Αυτό είναι το κύριον θέμα της σημερινής ευαγγελικής περικοπής.
Όμως, παρεμβάλλεται μέσα εις αυτό το κύριον θέμα ένα άλλο μικρότερον θέμα, το οποίον δεν είναι καθόλου μικράς σημασίας. Ενώ ο Κύριος πηγαίνει προς το σπίτι του Ιαείρου, στον δρόμο όχλος πολύς Τον ακολουθεί. Τόσος πολύς, ώστε τον συνθλίβουν εις τον δρόμον. Μία αιμορροούσα γυναίκα, η οποία δώδεκα χρόνια ηνάλωσε όλον της τον βίο, την περιουσία, για να θεραπευθεί από τους ιατρούς, επίστεψε ότι εάν ήγγιζε το κράσπεδο του ιματίου του Κυρίου, θα εθεραπεύετο. Και πράγματι η γυναίκα αυτή κατάφερε να εισχωρήσει μέσα εις το πλήθος, να προσεγγίσει τον Κύριον και με πολλήν πίστιν να εγγίσει το κράσπεδο του ιματίου Του. Και αμέσως, όπως μας σημειώνει ο ευαγγελιστής Λουκάς, «ἔστη ἡ ῥύσις αὐτῆς». Δηλαδή εσταμάτησε η αιμορραγία και πλέον δεν είχε τίποτε. Εθεραπεύθη παραχρήμα, αμέσως.
«Χριστιανός άθεος» ή πιστεύοντας στον Θεό, αλλά ζώντας σαν Αυτός να μην υπάρχει (Πρωτοπρ. Χριστόφορος Χρόνης, Δρ. Θεολογίας-Μ.Α Φιλοσοφίας)
Δημοσιεύθηκε στις 5 Νοεμβρίου, 2026
Η έκφραση «χριστιανός άθεος» αποτελεί εκ πρώτης όψεως οξύμωρο σχήμα, δεδομένου ότι συνδυάζει δύο φαινομενικά αντιφατικούς όρους. Ωστόσο, θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι η συγκεκριμένη αντιφατική έκφραση περιγράφει μια πολύπλευρη πνευματική πραγματικότητα, που αναδεικνύει με αυξανόμενη ένταση, την απόσταση ανάμεσα στην ομολογία της πίστης και την πραγματική υπαρξιακή συμμετοχή στη ζωή του Θεού.[1]
Η βιβλική παράδοση αναφέρεται επανειλημμένα στον κίνδυνο μίας «νεκρής πίστεως», δηλαδή μίας πίστεως που δεν συνοδεύεται από έργα, όπως αναπτύσσεται ρητώς στην καθολική επιστολή του Ιακώβου.[2] Επιπλέον, συναντούμε την πραγματικότητα της υποκριτικής λατρείας, όταν ο άνθρωπος τιμά τον Θεό με τα χείλη, ενώ η καρδιά του παραμένει μακριά απ’ Αυτόν.[3] Από τα αποστολικά μάλιστα χρόνια, η Εκκλησία βρέθηκε αντιμέτωπη με το φαινόμενο εκείνων των «αθέων πιστών», εκείνων που είχαν μόνο μία επιφανειακή εξωτερική μορφή ευσέβειας, αλλά ταυτόχρονα είχαν αρνηθεί τη δύναμη αυτής. Οι Πατέρες της Εκκλησίας ερμήνευσαν την κατάσταση αυτή όχι απλώς ως ηθική αδυναμία, αλλά ως απώλεια της ζωντανής και προσωπικής σχέσης με τον Χριστό, που καλείται να αποκαταστήσει η μετάνοια, η προσευχή και η μυστηριακή ζωή.
Στο σύγχρονο κοινωνικό και πολιτισμικό γίγνεσθαι, όπου κυριαρχούν η εκκοσμίκευση, ο ατομικισμός, ο σχετικισμός, ο άκρατος και άκριτος δικαιωματισμός και η λειτουργική «κατανάλωση» της θρησκείας, το φαινόμενο του «χριστιανού αθέου» καθίσταται ολοένα και πιο διαδεδομένο. Συχνά η πίστη περιορίζεται σε μια θεωρητική αποδοχή, σε μια απλή πολιτισμική ταυτότητα ή ακόμα και σε έναν «ασφαλιστικό μηχανισμό» απέναντι στον θάνατο, χωρίς να παράγει ουσιαστική υπαρξιακή μεταμόρφωση στον άνθρωπο. Η στοχευμένη αντιμετώπιση αυτής της εσωτερικής κρίσης προϋποθέτει από την Εκκλησία μια ποιμαντική προσέγγιση που δεν αρκείται στην καταγγελία, αλλά παρακινεί τον άνθρωπο να εισέλθει ξανά σε μια βαθύτερη και ζωντανή σχέση με τον Ζώντα Θεό.
Επομένως, ο όρος «χριστιανός άθεος» δεν πρέπει να ερμηνευτεί απλώς ως κριτική προς όσους επιδεικνύουν «ελλιπή» πίστη, αλλά ως ένα πνευματικό σύμπτωμα που απαιτεί από την Εκκλησία να προβεί σε εσωτερική αυτοκριτική και να καλλιεργήσει ποιμαντικές παρεμβάσεις με υπευθυνότητα και ευαισθησία. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που δεν αφορά αποκλειστικά τον «άλλον», αλλά συχνά αντανακλά και πτυχές της δικής μας προσωπικής ζωής, ειδικά όταν αυτή απομακρύνεται από την καθημερινή εμπειρία της χάριτος.
