«Μην πιστέψεις ότι θα διαπρέψει ποτέ στα μεγάλα κατορθώματα όποιος είναι αμελής στα μικρά»
Μέγας Βασίλειος
Προσκύνημα στον ορθόδοξο καθεδρικό ναό Κυρίλλου και Μεθοδίου στην Πράγα και οι 4 σύγχρονοι Νεομάρτυρες
Ίχνη από σφαίρες των Ναζί στην τελική μάχη
Η ιδέα για το παρόν κείμενο γεννήθηκε από μια προσωπική εμπειρία: την επίσκεψη στον ορθόδοξο Καθεδρικό Ναό των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στην Πράγα. Εκεί πήγαμε την Κυριακή το πρωί για να συμμετέχουμε στην θεία λειτουργία. Η εμπειρία στον κυρίως ναό των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου ξεκινά με μια αίσθηση που σπάνια συναντάμε. Βρεθήκαμε εκεί την Ε΄ Κυριακή των Νηστειών, της Αγίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Τελείτο η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, μια ακολουθία με αρχαιοπρεπή ρυθμό και εκτενείς ευχές, όπως ακριβώς στην Ελλάδα. Ο χώρος είναι γεμάτος από ένα ημίφως που διαπερνά το θυμίαμα, ενώ η μπαρόκ αισθητική του ναού έρχεται σε μια παράξενη ισορροπία με την υποδειγματική ευσέβεια των πιστών. Οι Τσέχοι ορθόδοξοι που στέκονταν γύρω μας είναι άνθρωποι που σφυρηλάτησαν την πίστη τους στα σκληρά χρόνια της σοβιετικής αθεΐας. Η στάση τους είναι καθηλωτική μέσα στη σιωπή της. Δεν υπάρχει ίχνος επιτήδευσης ή θρησκευτικού εντυπωσιασμού. Προσεύχονται με μια χαμηλόφωνη, εσωτερική δύναμη, σαν να κουβαλούν ακόμα τη συνήθεια της «σιωπηλής ομολογίας» που απαιτούσε το καθεστώς για δεκαετίες. Είναι μια ευσέβεια επιβίωσης: σοβαρή, πειθαρχημένη και βαθιά συγκροτημένη. Οι ψαλμωδίες στην τσεχική γλώσσα προσδίδουν στη Λειτουργία έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Ο ήχος είναι τραχύς αλλά ταυτόχρονα γλυκός, ακολουθώντας το σλαβονικό τυπικό με μια μοναστηριακή απλότητα που υποβάλλει. Καθώς ο ιερέας διαβάζει τις ευχές, νιώθαμε μια μυσταγωγία, όπου η Ορθοδοξία στην καρδιά της Πράγας αποκαλύπτεται ως μια ζωντανή κιβωτός. Οι άνθρωποι με τους οποίους συμπροσευχόμασταν ήταν οι πνευματικοί επίγονοι μιας κοινότητας που έμαθε να μένει όρθια απέναντι σε ολοκληρωτισμούς. Η γαλήνη που εκπέμπουν είναι η γαλήνη εκείνου που έχει νικήσει το σκοτάδι μέσα από την υπομονή. Στα μάτια τους διακρίναμε τη συνέχεια μιας πίστης που, ενώ δοκιμάστηκε σκληρά, παραμένει αλώβητη, προσφέροντας μια ζεστασιά πνευματική. Αφού κοινώνησαν με υποδειγματική ευλάβεια σχεδόν όλοι οι πιστοί και τελείωσε η θεία Λειτουργία, αποφασίσαμε να επισκεπτούμε την κρύπτη που βρίσκεται στο υπόγειο του ναού.. Σήμερα, αυτό το υπόγειο καταφύγιο στέκει ως το «Εθνικό Μνημείο των Ηρώων της Τρομοκρατίας του Χέιντριχ».
(επιστολή Β΄Προς Κορινθίους, κεφάλαιο 1, χωρία 21-24 και κεφάλαιο 2, χωρία 1-4
Επιλεγμένα αποσπάσματα [ομιλίες Γ΄και Δ΄ από τον υπομνηματισμό του αγίου στην Β΄ προς Κορινθίους επιστολή]
Ὁ ἄνθρωπος μέσα ἀπὸ τὶς διάφορες μορφὲς ἐπικοινωνίας ἔχει διευκολύνει σὲ πολλὰ ἐπίπεδα τὴ ζωή του. Μποροῦμε νὰ στείλουμε τηλεομοιότυπο, μηνύματα μὲ τὸ κινητό, μὲ τὸν ἠλεκτρονικὸ ὑπολογιστή, νὰ ἐπικοινωνήσουμε μέσῳ δορυφόρου κ.α. Διερωτᾶται ὁ ἄνθρωπος, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ φωνή του, ἡ ἀναπνοὴ καὶ τὰ λόγια του νὰ μεταφέρονται στὸν ἄλλο ἄνθρωπο ἑκατοντάδες ἢ καὶ χιλιάδες χιλιόμετρα μακριὰ μέσα ἀπὸ ἕνα μικρὸ μηχάνημα;
Μπορεῖ νὰ ἐπικοινωνήσει μέσῳ τοῦ διαδικτύου, νὰ στείλει email, νὰ γράψει μήνυμα στὸν ἄλλο μέσα σὲ λίγα μόλις δευτερόλεπτα, ἀλλὰ νὰ μὴν μπορεῖ νὰ ἐπικοινωνήσει μὲ τὸν ἢ τὴν σύζυγο καὶ τὰ παιδιά του. Διαλύσαμε τὰ σπίτια μας. Ὅταν δυσκολευόμαστε νὰ ἐπικοινωνήσουμε μὲ τοὺς ἄλλους, πρέπει νὰ καταλάβουμε ὅτι ἡ ἀρχὴ τοῦ προβλήματος δὲν ἔγκειται στὸν ἄλλο ἄνθρωπο ἀλλὰ σὲ ἐμᾶς. Ἐμεῖς φταῖμε καὶ ὄχι ὁ ἄλλος γιατί ἐμεῖς δὲν μποροῦμε νὰ βροῦμε σὲ ποιό σημεῖο μποροῦμε νὰ συναντηθοῦμε καὶ νὰ μιλήσουμε μαζὶ μὲ τὸν ἄλλο. Εἶναι σὰν νὰ προσπαθοῦμε νὰ βροῦμε στὸ ραδιόφωνο τὴ συχνότητα κάποιου ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ καὶ νὰ συντονιστοῦμε μαζί του καὶ ὅσο καὶ νὰ ψάχνουμε δὲν μποροῦμε νὰ τὸν ἐντοπίσουμε. Δὲν φταίει ὁ σταθμὸς ἀλλὰ ἐσὺ ποὺ μπορεῖ νὰ μὴν βρίσκεσαι στὴν κατάλληλη θέση γιὰ νὰ συνδεθεῖς μαζί του. Ὁ σταθμὸς ἐκπέμπει στὴ δική του συχνότητα. Ἔτσι εἶναι καὶ ὁ κάθε ἄνθρωπος.
Η πραότητα, λοιπόν, κτίζει τον τρίτο όροφο της πυραμίδας του Παραδείσου. Η πραότητα είναι εγγονή της ταπεινοφροσύνης και θυγατέρα των δακρύων. Οι καλύτερες προσωπικότητες της Παλαιάς Διαθήκης, ο Σαμουήλ, ο Ιωάννης ο Βαπτιστής και η Παρθένος Μαρία, με προσευχές δακρύων ήρθαν από τον Θεό. Η ίδια η πραότητα είναι αρετή του θρήνου. Γι’ αυτό, σε κάθε περίπτωση, η πραότητα είναι στάλα δακρύων από καρδιάς τόσο αδιαχώριστη από τα προαναφερόμενα πρόσωπα. Η πραότητα μπορεί να έρθει μόνο στην τρίτη θέση και ο τρίτος όροφος μπορεί να οικοδομηθεί μόνο μετά τον πρώτο και τον δεύτερο. Όταν τα σύννεφα ρίξουν και την τελευταία σταγόνα, επικρατεί σιωπή: έτσι κι η πραότητα έρχεται μετά τα δάκρυα. Διαβάστε περισσότερα »
[Λουκά 4, 16-30]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία που εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 1-9-1996
Σήμερα, αγαπητοί μου, η Εκκλησία μας γιορτάζει την πρωτοχρονιά της. Δηλαδή το ξεκίνημα του χρόνου για κάποιο σπουδαίο έργο. Και κάθε πρωτοχρονιά μπορεί βεβαίως να είναι συμβατική, κατά συμφωνίαν, αλλά όμως το θέλημα του Θεού βρίσκεται στην μέτρηση του χρόνου. Και είναι αναγκαία αυτή η μέτρησις του χρόνου, τόσο για τα έργα του ανθρώπου, όσο και για την σωτηρία του. Γι’ αυτό γράφει ο Μωυσής εις το πρώτο κεφάλαιο της Γενέσεως: «Καὶ εἶπεν ὁ Θεός· γενηθήτωσαν –δηλαδή να γίνουν- φωστῆρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ– δηλαδή ο ήλιος και η σελήνη- εἰς φαῦσιν ἐπὶ τῆς γῆς– για να φωτίζουν την γη-, τοῦ διαχωρίζειν ἀνὰ μέσον τῆς ἡμέρας καὶ ἀνὰ μέσον τῆς νυκτός· καὶ ἔστωσαν εἰς σημεῖα καὶ εἰς καιροὺς καὶ εἰς ἡμέρας καὶ εἰς ἐνιαυτούς». Βλέπετε εδώ, ο χωρισμός του χρόνου. Και μέσα σ’ αυτήν την αίσθηση, θα λέγαμε, του χρόνου, θα αποδοθεί εκείνο το θεόπνευστον «Καιρός παντί πράγματι», που λέγει ο Εκκλησιαστής, «Το κάθε πράγμα είναι στον καιρό του». «Καιρός παντί πράγματι».
Στο παρόν ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο
φιλοδοξούμε να καταχωρήσουμε
και να διαθέσουμε χιλιάδες τίτλους
της Ορθόδοξης βιβλιογραφίας
όπως αυτή καταγράφεται καθημερινά
από τους Ελληνικούς εκδοτικούς οίκους.
Κάθε τίτλος βιβλίου
που θα βρείτε στο βιβλιοπωλείο μας
έχει επιλεγεί προσεκτικά
για την ορθότητα και την ακρίβειά του
σε θέματα της Ορθόδοξης πίστεως.
Τα έσοδα των πωλήσεων των βιβλίων,
θα διατίθενται για Ιεραποστολικούς και
Φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα
Ὅταν κάποτε φύγω ἀπὸ τοῦτο τὸ φῶς
θὰ ἑλιχθῶ πρὸς τὰ πάνω ὅπως ἕνα
ρυακάκι ποὺ μουρμουρίζει.
Κι ἂν τυχὸν κάπου ἀνάμεσα
στοὺς γαλάζιους διαδρόμους
συναντήσω ἀγγέλους, θὰ τοὺς
μιλήσω ἑλληνικά, ἐπειδὴ
δὲν ξέρουνε γλῶσσες. Μιλᾶνε
μεταξύ τους μὲ μουσική.
(Νικηφόρος Βρεττάκος)
