«Οὐδὲν γὰρ πτωχότερον διανοίας ἐκτὸς Θεοῦ φιλοσοφούσης τὰ τοῦ Θεοῦ» (Δεν υπάρχει πιο φτωχό πράγμα της διανοίας, του να θέλει να φιλοσοφεί, να θεολογεί τα του Θεού, χωρίς τον Θεό)
Άγιος Διάδοχος Επίσκοπος Φωτικής
«Οὐδὲν γὰρ πτωχότερον διανοίας ἐκτὸς Θεοῦ φιλοσοφούσης τὰ τοῦ Θεοῦ» (Δεν υπάρχει πιο φτωχό πράγμα της διανοίας, του να θέλει να φιλοσοφεί, να θεολογεί τα του Θεού, χωρίς τον Θεό)
Άγιος Διάδοχος Επίσκοπος Φωτικής
Από το Συναξάρι – Ανάμνηση Θαύματος Αγίας Ευφημίας
Ισαπόστολος Όλγα (Πρωτ. π. Γεώργιος Παπαβαρνάβας)
† Άγιος Σωφρόνιος ο Αγιορείτης
Οἱ ἄνθρωποι θυμοῦνται περισσότερο τὸ κακὸ ποὺ τοὺς ἔκανε κάποιος, παρὰ τὶς καλωσύνες καὶ εὐεργεσίες ποὺ δέχτηκαν ἀπὸ τὸν ἴδιο ἢ ἀπὸ ἄλλους! Ἡ μνησικακία εἶναι πανίσχυρη ἁμαρτία καὶ τὰ ἀποτελέσματα στὸν ἄνθρωπο, ποὺ τὴν ἔχει, εἶναι καταστρεπτικὰ γιὰ τὸν πνευματικό του ἀγώνα, ἂν φυσικὰ ὑπάρχει.
(Προς Ρωμ. 12, 6-14)
Υπομνηματισμός των χωρίων Ρωμ. 12, 4-8
«καθάπερ γὰρ ἐν ἑνὶ σώματι μέλη πολλὰ ἔχομεν, τὰ δὲ μέλη πάντα οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν, οὕτως οἱ πολλοὶ ἓν σῶμά ἐσμεν ἐν Χριστῷ, ὁ δὲ καθ᾿ εἷς ἀλλήλων μέλη (: διότι όπως σε ένα σώμα έχουμε πολλά μέλη και όλα τα μέλη δεν έχουν το ίδιο έργο, έτσι οι πολλοί πιστοί στην Εκκλησία είμαστε ένα σώμα εξαιτίας της ενώσεώς μας με τον Χριστό, και ο καθένας μας είμαστε μέλη ο ένας του άλλου. Συνεπώς οφείλουμε να συνεργαζόμαστε με ταπείνωση και ο καθένας να υπηρετεί όλο το σώμα της Εκκλησίας)» [Ρωμ. 12, 4-5]
Πάλι χρησιμοποιεί το ίδιο παράδειγμα, που χρησιμοποίησε και στην επιστολή προς τους Κορινθίους, για να καταπολεμήσει το ίδιο ακριβώς πάθος· καθόσον είναι μεγάλη η δύναμη του φαρμάκου και η επίδραση του παραδείγματος αυτού προς διόρθωση της αρρώστιας της αλαζονείας. «Για ποιο λόγο, λοιπόν», λέγει, «υπερηφανεύεσαι εσύ; Ή γιατί πάλι άλλος εξευτελίζει τον εαυτό του; Δεν είμαστε ένα σώμα όλοι, και μεγάλοι και μικροί; Όταν λοιπόν κατά το σπουδαιότερο είμαστε ένα και μέλη ο ένας του άλλου, γιατί με την αλαζονεία ξεχωρίζεις τον εαυτό σου; Γιατί περιφρονείς τον αδελφό σου; Εφόσον, όπως ακριβώς εκείνος είναι μέλος σου, έτσι και εσύ είσαι μέλος εκείνου· και είναι μεγάλη και ως προς αυτό η ισοτιμία σας».
Στην παραγωγικά αποψιλωμένη γωνιά μας προτεραιότητα της Πολιτείας είναι, όσος τόπος μένει ανεκμετάλλευτος από ξαπλώστρες και φωτοβολταϊκά, να γίνει ένα γιγαντιαίων διαστάσεων καζίνο!
Ο πύργος του «Ελληνικού» δεν είναι απλώς το ψηλότερο κτίριο της χώρας. Είναι ένα καθόλα εμβληματικό κτίριο. Συμβολίζει «τη στροφή της Ελλάδος», τον νέο της προσανατολισμό. Ένας Υπουργός –και καλά αρχαιομαθής– προσδιόρισε τον πύργο, «κατ’ αναλογίαν», ως τον σύγχρονο Παρθενώνα! Αυτό, μας εξήγησε, «θα είναι το νέο πρόσωπο της χώρας στο εξωτερικό». Επιπλέον, στο εσωτερικό θα δημιουργηθούν χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Κι αν η αμετροεπής σύγκριση με τον Παρθενώνα αμφισβητείται από πολλούς, τις θέσεις εργασίας ουδείς τις αμφισβητεί. Θα γεμίσει η Αθήνα μεσίτες, σεκιουριτάδες, σερβιτόρους, παρκαδόρους και κρουπιέρηδες.
Και όλα αυτά θα λάβουν χώρα σε μια περιοχή που λέγεται «Ελληνικό» – δεν πρόκειται για φάρσα, αλλά για ειρωνεία της ιστορίας. Στην παραγωγικά αποψιλωμένη γωνιά μας προτεραιότητα της Πολιτείας είναι, όσος τόπος μένει ανεκμετάλλευτος από ξαπλώστρες και φωτοβολταϊκά, να γίνει ένα γιγαντιαίων διαστάσεων καζίνο! Να γίνει, δηλαδή, ένα ευρύχωρο στέκι χαρτοκλεπτών, παρότι ο τζόγος είναι υπαίτιος για ουκ ολίγα στραπάτσα με εκτεταμένες κοινωνικές επιπτώσεις που επί των ημερών μας δεν αφορούν μόνο πλούσιους χασομέρηδες ή επίδοξους τυχοδιώκτες. Αφορούν τους πάντες αφού το τζογάρισμα από έθος του περιθωρίου συστήνεται σαν δημοφιλής δραστηριότητα, σαν διασκεδαστική αναψυχή, σαν πρόξενος χαράς. Σαν ένα πάνδημο «παιχνίδι».
«Όταν ο Καίσαρας είδε κάποτε στη Ρώμη κάποιους πλούσιους ξένους να περιφέρουν στην αγκαλιά τους και να χαϊδεύουν μικρά σκυλάκια και μαϊμούδες, ρώτησε αν οι γυναίκες στη χώρα τους δεν γεννούν παιδιά. Τους νουθέτησε έτσι με τρόπο πολύ αρχοντικό, επειδή σπαταλούν στα ζώα την έμφυτη τάση μας για αγάπη και στοργή, η οποία οφείλεται στους ανθρώπους».
Πλουτάρχου, Βίοι Παράλληλοι, Περικλής, κεφ. 1, στ. 1-5
Το απόσπασμα από τον Περικλή του Πλουτάρχου είναι συγκλονιστικό. Στην ακμάζουσα Ρώμη της ύστερης Δημοκρατίας και των πρώτων αυτοκρατορικών χρόνων, η εισροή τεράστιου πλούτου από τις κατακτημένες επαρχίες συνδυάστηκε με μια σταδιακή αποδόμηση του πολιτικού ιστού. Ο πολίτης έπαυε να είναι ενεργό υποκείμενο της πόλεως, το οποίο αυτοθεσμίζεται και συμμετέχει στο κοινό γίγνεσθαι, και μετατρεπόταν σε ιδιώτη (idiot), σε έναν υπήκοο αποκομμένο από το κοινό αγαθό, παραδομένο στην καταναλωτική ευμάρεια και την ατομική εξασφάλιση.
Σ’ αυτό το πλαίσιο της υλικής αφθονίας και του υπαρξιακού κενού, εμφανίζονται οι «πλούσιοι ξένοι» που περιφέρουν επιδεικτικά σκυλάκια και πιθήκους. Ο Καίσαρας παρεμβαίνει με μια ερώτηση που συνιστά ηγεμονική νουθεσία. Η ερώτησή του, αν οι γυναίκες τους δεν γεννούν πλέον παιδιά, αναδεικνύει την τρομακτική μετάθεση του «φιλοστόργου» και του «φιλητικού» (όπως αναφέρει το αρχαίο κείμενο) προς τα άλογα όντα. Η στοργή και η αγάπη είναι δυνάμεις εγγενώς προορισμένες για την ανθρώπινη κοινωνία και την αναπαραγωγή του κοινού βίου και οφείλονται πρώτα στους ανθρώπους.
Αυτό που στην εποχή του Πλουτάρχου αποτελούσε εξαίρεση ή σύμπτωμα μιας συγκεκριμένης κοινωνικής ελίτ, στις μέρες μας, στον δυτικό καπιταλιστικό κόσμο, έχει μετατραπεί σε καθολικό φαινόμενο. Η σύγχρονη κτηνολατρεία είναι το άκρατο σύμπτωμα της κατάρρευσης της κοινωνίας των πολιτών και της επικράτησης του απόλυτου, ναρκισσιστικού ατομικισμού.
Η δυτική νεωτερικότητα χαρακτηρίζεται από μια γενικευμένη αποδόμηση των νοημάτων. Ο άνθρωπος του σύγχρονου αστικού τοπίου, εγκλωβισμένος στη γραφειοκρατική καπιταλιστική δομή, έχει χάσει τη δυνατότητα να νοηματοδοτεί τη ζωή του μέσα από τη συλλογική πράξη, τη δημιουργία και την πολιτική αυτονομία. Το άτομο αναδιπλώνεται στον μικρόκοσμό του, μετατρέποντας την ιδιωτική του σφαίρα σε μοναδικό πεδίο ύπαρξης.
Είναι η τεχνολογία που απομονώνει τον άνθρωπο ή μήπως τελικά στις μέρες μας ο άνθρωπος, αφού μπορεί λόγω της τεχνολογίας, έχει αυτοθέλητα, εγκαταλείψει την επιθυμία της σχέσης;
Ο άνθρωπος σήμερα κατοικεί στην οθόνη! Δεν κοιτάζει πια ευθέως κι εκ του σύνεγγυς το πρόσωπο του συνανθρώπου του αλλά το απομακρυσμένο, φιλτραρισμένο και καλλωπισμένο ψηφιακό του είδωλο. Κάθε φορά που το δάχτυλο σέρνεται πάνω στην οθόνη, επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι έχουμε περάσει, ασυνείδητα ίσως, το κατώφλι μιας νέας ανθρωπολογικής και κοινωνικής συνθήκης. Ο σύγχρονος πολίτης βιώνει μια καινοφανή αντίφαση: Ενώ ζει σε καθεστώς υπερσύνδεσης, έχει σε μεγάλο βαθμό, ελαχιστοποιήσει τη δια ζώσης κοινωνικότητά του. Η τεχνολογία από εργαλείο μετουσιώθηκε σε περιβάλλον! Στην πραγματικότητα όμως, η ψηφιακή ‘συνύπαρξη’ μοιάζει περισσότερο με απέραντη μοναξιά μέσα στην εκκωφαντική σιωπή τής απομόνωσης παρά με κοινωνικοποίηση.