Διαβάζοντας διάφορα σύγχρονα
κείμενα πού γράφονται ἀπό θεολογοῦντες καί φιλοσοφοῦντες βλέπω νά γίνεται λόγος
γιά τόν ἄνθρωπο ὅτι εἶναι πρόσωπο, ὁρίζεται ὡς προσωπικότητα, καί ὅτι τό πρόσωπο
διαφέρει ἀπό τό ἄτομο καί ἡ προσωπικότητα διαφέρει ἀπό τήν ἀτομικότητα.
Ὁρίζεται ὅτι πρόσωπο εἶναι αὐτός πού διακρίνεται γιά τήν ἀγάπη, τήν ἐλευθερία
καί τήν αἰώνια μοναδικότητα τῆς ὕπαρξης, ἐνῶ ἄτομο εἶναι μιά βιολογική ἔννοια
πού ἁπλῶς προσμετρᾶται.
Πρίν πολλά χρόνια πολλοί
εἴχαμε ἐπηρεασθῆ ἀπό τέτοιες ἀναλύσεις καί χρησιμοποιούσαμε αὐτές τίς ἔννοιες,
ὁριοθετώντας τήν διαφορά μεταξύ προσώπου καί ἀτόμου. Ὅμως, μέ τήν πάροδο τοῦ
χρόνου κατάλαβα ὅτι αὐτές οἱ ἔννοιες προέρχονται κυρίως ἀπό τήν δυτική
θεολογία, φιλοσοφία καί κοινωνιολογία, καί δέν ἔχουν οὐσιαστική σχέση μέ τήν
πατερική θεολογία.
Αὐτό τό θέμα τό ἔχω θίξει σέ
διάφορα πρόσφατα δημοσιευθέντα κείμενα, ἀλλά στό ἄρθρο αὐτό θά τονισθοῦν μέ
ἁπλό καί σύντομο τρόπο μερικά σημεῖα γιά νά γίνουν κατανοητά.
Πρόσωπο και άτομο (Σεβ. Μητροπ. Ναυπάκτου & Αγ. Βλασίου Ιερόθεος)
Η Ενορία ως εκκλησιαστική κοινότης (Αρχιμ. Γεώργιος Καψάνης Γρηγοριάτης)
Η ενορία, ως συγκεκριμένη εν χρόνω και τόπω πραγματικότης,
καθιστά τον κάθε Χριστιανό παρόν και στο Μυστήριο της
Εκκλησίας. Στην ενορία του ο Χριστιανός λαμβάνει πείρα ότι η
Εκκλησία δεν είναι κάτι το γενικό, αόριστο, αφηρημένο, αλλά η
συγκεκριμένη ευχαριστιακή σύναξις, που ποιμαίνεται από
συγκεκριμένους ποιμένες και που ενωμένη με τον εις τύπον και
τόπον Χριστού επιχώριο Επίσκοπο είναι ενωμένη με την Καθολική
Εκκλησία.
Διαβάστε περισσότερα »
To multitasking αλλάζει τον εγκέφαλο
Η ταυτόχρονη χρήση πολλών συσκευών προκαλεί μεταβολές στη φαιά ουσία
Άλλη μια επιστημονική έρευνα παρέχει ενδείξεις ότι η σύγχρονη
τεχνολογία αλλάζει τον ανθρώπινο εγκέφαλο, ιδίως αν κανείς ταυτόχρονα
βλέπει τηλεόραση, «σερφάρει» στο διαδίκτυο, ενώ «τσεκάρει» στο κινητό
του τα μηνύματα που έχει στο facebook.
Η νέα βρετανική μελέτη δείχνει ότι όσοι είναι φανατικοί χρήστες
ηλεκτρονικών συσκευών, χρησιμοποιώντας παράλληλα ή εναλλάσσοντας
διαδοχικά ταμπλέτες, "έξυπνα" κινητά τηλέφωνα, τηλεόραση κ.α.,
εμφανίζουν μεταβολές στη φαιά ουσία σε μια συγκεκριμένη περιοχή του
εγκεφάλου, η οποία σχετίζεται με τα συναισθήματα.
Διαβάστε περισσότερα »
Πατερικές διδαχές περί αυτεξουσίου του ανθρώπου
Ὁ ἅγιος Νεκτάριος σχετικά μέ τό αὐτεξούσιο
τοῦ ἀνθρώπου μᾶς λέγει ὅτι «Ἡ προτίμηση τοῦ καλοῦ ἤ τοῦ κακοῦ εἶναι
χαρακτηριστικό τοῦ αὐτεξουσίου. Ἡ θέληση καί ἡ πράξη τοῦ ἀγαθοῦ, εἶναι
χαρακτηριστικό τῆς ἠθικῆς ἐλευθερίας. Τό αὐτεξούσιο εἶναι ἠθικό χαρακτηριστικό
κάθε ἀνθρώπου, κι ἡ ἠθική ἐλευθερία χαρακτηριστικό μόνο τῶν ἐναρέτων. Τό αὐτεξούσιο
κάνει τόν ἄνθρωπο δυνάμει ἠθικό, ἐνῶ ἡ ἠθική ἐλευθερία ἐνεργείᾳ ἠθικό. Τό αὐτεξούσιο
παραπλανώμενο ἀπό τίς ὁρμές, ἐπιθυμίες ἤ λανθασμένες σκέψεις, κατεβάζει τόν ἄνθρωπο
στήν τάξη τῶν ἀλόγων ζώων. Ἡ δέ ἠθική ἐλευθερία τόν ἀνεβάζει ὡς τίς τάξεις τῶν
οὐρανίων ἀΰλων πνευμάτων. Τό αὐτεξούσιο ὠθεῖ τόν ἄνθρωπο καί στήν φωτιά καί
στόν θάνατο, ἀλλά ἡ ἠθική ἐλευθερία, πού προτιμάει πάντα τό καλό, τόν ὁδηγεῖ
στό ὕδωρ τό ζῶν καί στήν αἰώνια ζωή. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι αὐτεξούσιος νά προτιμήσει
τήν εὐλογία ἤ τήν κατάρα, ἀλλά ὅποιος μέν προτίμησε τήν εὐλογία φάνηκε ἠθικά ἐλεύθερος,
ὅποιος δέ τήν κατάρα, αὐτός ἔγινε ἠθικά δοῦλος»1.
Αποστολικό ανάγνωσμα Κυριακής ΙΣΤ’: Ομιλία περί του, ότι και οι ευτυχίες, και οι δυστυχίες γίνονται όργανα αρετής (Αρχιεπίσκοπος Αστραχάν και Σταυρουπόλεως Νικηφόρος Θεοτόκης)
(Β’ Κορ. στ’ 1-10)
– Οι σχολαστικοί φιλόσοφοι λένε ότι τα ενάντια πράγματα, ουδέποτε ποιούν το ίδιο αποτέλεσμα. Ο δε επουράνιος φιλόσοφος Παύλος, διά της σημερινής επιστολής διδάσκει μάθημα εναντίον της σχολαστικής διδασκαλίας. Αυτός λέει ότι δύο πράγματα ενάντια, τα δεξιά και τα αριστερά, δηλαδή οι ευτυχίες και οι δυστυχίες, είναι όπλα της δικαιοσύνης, δηλαδή ποιούν ένα και το αυτό αποτέλεσμα, αυτό της αρετής. Ποιό άραγε από αυτά τα δύο μαθήματα είναι το αληθές; Το υπό των σχολαστικών διδασκόμενον ή το υπό του Παύλου κηρυττόμενον;
– Υπό Κυρίου πέμπονται προς τους ανθρώπους και οι ευτυχίες και οι δυστυχίες.
– Η αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο, ούτε μέτρο έχει ούτε τέλος και είναι γενική και καθολική.
– Πώς εν μέσω τόσον ανίσου διανομής (π.χ. του πλούτου) μένει σώα η ισότης της αγάπης;
– Ο Θεός δεν είναι μόνον φιλάνθρωπος αλλά και δίκαιος.
– Η δικαιοσύνη του Θεού είναι αλάνθαστος, ευθυτάτη, διακριτική και υπερτέλεια. Γιατί η δικαιοσύνη των ανθρώπων είναι ατελής;
– Πώς οι ευτυχίες ή οι δυστυχίες μπορούν να γίνουν όργανα της αρετής ή της κακίας; Από τί εξαρτάται το αποτέλεσμα;
Διαβάστε περισσότερα »
