Πρόλογος
Ο Αββάς Δωρόθεος, στις περίφημες «Διδασκαλίες» του, κάνει συχνές αναφορές στον αββά Ζωσιμά σαν σε αυθεντικό διδάσκαλο της αγιοπνευματικής ζωής, απονέμοντας του μεγάλο σεβασμό και εκτίμηση.
Ο όσιος Ζωσιμάς*, που η μνήμη του εορτάζεται στις 24 Ιανουαρίου, έζησε από τα τέλη του 5ου ως τις αρχές του 6ου αιώνα [*Άλλος είναι ο ομώνυμος αββάς, που ανακάλυψε και κήδεψε την Οσία Μαρία την Αιγυπτία. Αυτός έζησε τον 7ο αιώνα και εορτάζεται στις 4 Απριλίου]. Καταγόταν από τη Σίδη, χωριό κοντά στην Τύρο της Φοινίκης. Αρχικά ασκήτεψε σ’ ένα μοναστήρι της Τύρου και ύστερα ήρθε στη λαύρα του αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτη. Τέλος, ίδρυσε δικό του μοναστήρι κοντά στη γενέτειρα του. Με την άσκηση έφτασε σε ύψη αρετής, αξιώθηκε ν’ αποκτήσει το προορατικό χάρισμα και έκανε πολλά θαύματα, για τα οποία πήρε την προσωνυμία του θαυματουργού. Προείδε μάλιστα και την καταστροφή της Αντιόχειας από σεισμό (528).
Από τον άγιο Θεόδωρο το Στουδίτη, ο αββάς Ζωσιμάς θεωρείται πρότυπο ταπεινοφροσύνης και προβάλλεται ως αξιομίμητο υπόδειγμα ασκητικής συνέπειας ανάμεσα στους μεγάλους πατέρες της ερήμου Αντώνιο, Ιλαρίωνα, Παχώμιο, Ευθύμιο και Σάββα.
Η διδασκαλία του αββά Ζωσιμά, που περιέχεται στον 78ο τόμο της Ελληνικής Πατρολογίας του Migne με τον τίτλο «Διαλογισμοί», είναι πολύ ωφέλιμη και κατανυκτική. Επέδρασε σημαντικά στους κατοπινούς ασκητικούς συγγραφείς και χρησιμοποιήθηκε από τους ανθολόγους πατερικών έργων. Εκτός από τον αββά Δωρόθεο, που, όπως φαίνεται, την κατέγραψε, οι μοναχοί Ιωάννης Μόσχος (1619) και Παύλος Ευεργετινός (†1054) έχουν συμπεριλάβει μεγάλο μέρος της στα γνωστά έργα τους «Λειμωνάριον » και «Συναγωγή των Πατέρων» αντίστοιχα.
Τους πάντερπνους και αληθινά πνευματοφόρους «Διαλογισμούς» του αββά Ζωσιμά αποδώσαμε ελεύθερα στη σημερινή μας γλώσσα, παραλείποντας ελάχιστα τμήματα, λόγω της συντομίας που απαιτεί «Η Φωνή των Πατέρων» και της ομαλότερης ροής στον νεοελληνικό λόγο. Διαπιστώνοντας μάλιστα ότι μπορούν να υποταχθούν σ’ ένα γενικό θέμα με τον τίτλο «Όταν σε αδικούν», δώσαμε ακριβώς αυτόν τον τίτλο στο παρόν τεύχος, που προσφέρεται «εις κοινή των ορθοδόξων ωφέλεια».
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ