Πνευματική χαρά σκόρπισε στην Αθωνική Πολιτεία αλλά και σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο η αναγγελία της αναγραφής στις Αγιολογικές Δέλτους δύο μεγάλων ασκητικών μορφών του αγιορείτικου μοναχισμού, οι οποίοι, από την “έρημο της ησυχίας”, πλέον βρίσκονται στις τάξεις των Αγίων της Εκκλησίας μας.
Πρόκειται για τον Παπά – Τύχωνα, τον πνευματικό και τον Γεώργιο Χατζηγεώργη, τον αγιορείτη ασκητή του 19ου αιώνα με καταγωγή από την Καππαδοκία.
«…Θεωρία γὰρ ἀχάλινωτος, τάχα ἂν καὶ κατὰ κρημνῶν ὤσειεν· ἀλλὰ φόβῳ στοιχειουμένους καὶ καθαιρομένους, καὶ ἵν’ οὕτως εἴπω, λεπτυνομένους εἰς ὕψος αἴρεσθαι…» Γρηγόριος Θεολόγος
(…)
Πρόκειται περὶ τοῦ τομέως τῆς Θεολογίας. Ἡ θεολογικὴ ζωτικότης τῆς Ἐκκλησίας, ἐντοπισθεῖσα εἰς τοὺς κοσμικοὺς θεολόγους τῶν Πανεπιστημίων μας, ἀποτελεῖ γεγονὸς ἄντικρυς ἀντίθετον πρὸς τὰς παραδόσεις τῆς Ὀρθοδοξίας μας. Καὶ τοῦτο εἶναι σημαντικόν. Διότι, τοιουτοτρόπως ἡ Θεολογία παύει νὰ ἐκλαμβάνεται ὡς θεῖον λειτούργημα, τὴν ἀναφορὰν ἔχον πρὸς τὴν περὶ Θεοῦ ἐνασχόλησιν καὶ θεραπείαν, γεγονὸς ἀπαιτοῦν βίου ἁγιότητα καὶ πνεύματος φωτισμόν. Ἀφήνεται δέ, κατὰ τεκμήριον, νὰ νοηθῇ, ὅτι ἡ Θεολογία εἶναι μία ἐπιστήμη, ὡς αἱ θεωρητικαὶ ἐπιστῆμαι, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ διακονήσῃ οἱοσδήποτε γνωρίζων θεολογικά τινα στοιχεῖα καὶ κατέχων ξένας γλώσσας, διὰ νὰ διαπορθμεύῃ ἐντεῦθεν τὴν Δυτικὴν σοφίαν. Ἐνῷ πᾶς τις πιστός, δὲν ἀγνοεῖ πόσον συνδεδεμένη εἶναι ἡ Θεολογία μας μὲ τὴν ἱερωσύνην, τὴν καθαρότητα τῆς ψυχῆς καὶ τὸν ἀσκητισμόν, ἀπὸ τοὺς πρώτους εἰσέτι χρόνους τοῦ χριστιανισμοῦ ἐν τῷ ἁγίῳ Βυζαντίῳ μας. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον φρονοῦμεν, ὅτι εἶναι μέγα σφάλμα ἡ διδασκαλία τῆς Θεολογίας εἰς τὰ Πανεπιστήμια τῶν Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης ὑπὸ λαϊκῶν θεολόγων, διότι δὲν εἶναι ἐπιστημονικόν τι εἶδος, ἀλλὰ συνάρτησις ἁγίου βίου, πεφωτισμένης διανοίας καὶ εἰδικῶν τινων γνώσεων. Καὶ ἡ πλευρὰ ἀκόμη, ἡ ὁποία θεωρεῖται ὡς ἀμιγῶς ἐπιστημονική, ὅπως εἶναι ἡ ἱστορία τῶν δογμάτων καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία, ὑπόκειται εἰς προσωπικὰς ἑρμηνείας κατ’ ἀναπόφευκτον τρόπον. Εἶναι μῦθος ἡ ἰδέα, ὅτι ὁ ἱστορικὸς δύναται νὰ παραμένῃ ἀντικειμενικός. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀντίληψις τοῦ οἱουδήποτε ἱστορικοῦ ἐπηρεάζεται ἐκ τῶν στοιχείων ἐκείνων, ποὺ συνιστοῦν τὴν ψυχοπνευματικήν του ὑπόστασιν, εἶναι ἀνέφικτος ἡ ἀντικειμενικὴ ἀπόδοσις τῆς ἱστορίας καὶ κινδυνωδεστάτη, προκειμένου περὶ θείων πραγμάτων. Καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι ὅσοι ἠθέλησαν νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὸν τρόπον σκέψεως τῶν Πατέρων, ἀπὸ τὰ ἴχνη των, ἠστόχησαν οἰκτρότατα καὶ περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν. Αὐτὸ τί ἄλλο σημαίνει ἤ, ὅτι ἡ ἁγιότης τῶν Πατέρων ἀποτελεῖ τὸ ἀσφαλέστερον ὄργανον, τὸ μοναδικόν, καθαρᾶς τῶν θείων καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων γνώσεως; Ὥστε ἡ ἁγιότης συνεζευγμένη μὲ τὴν εἰδικὴν μάθησιν μορφώνουν τὸν θεολόγον, διότι κέντρον τῆς Θεολογίας εἶναι ὁ Χριστός, ὁ χορηγὸς τῆς ἁγιότητος.
Τελευταῖα, καλοί μου φίλοι, ἔγινε πολὺς λόγος γιὰ μία ταινία τρόμου, ποὺ ἔκανε τοὺς θεατὲς νὰ φεύγουν ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν σινεμά! Εἶναι τόσο ἄσχημη, τρομακτικὴ καὶ σοκαριστικὴ ποὺ δὲν ἀντέχεται! Εἶπε κάποιος νεαρὸς θεατής: «Δὲν ἄντεχα νὰ παρακολουθῶ ἄλλο, ἔνιωθα ἀηδιασμένος. Ἔτρεξα στὴ βροχὴ καὶ κατέληξα νὰ κάνω ἐμετό»! Κι ἕνας ἄλλος εἶπε: «Δὲν εἶμαι σίγουρος ὅτι τὸ μυαλό μου ἢ τὸ στομάχι μου μπορεῖ νὰ τὴν ἀντέξει»!! Βλέπετε ὅλοι μας εἴμαστε πλασμένοι γιὰ τὸ ὄμορφο καὶ τὸ ὡραῖο. Ὅμως πολλὰ σήμερα εἶναι δρομολογημένα σὲ ἄλλη κατεύθυνση. Στὸ ἀπαίσιο καὶ στὸ ἀποκρουστικό, στὸ ἀλλόκοτο καὶ στὸ τρομακτικό, στὴν ἀγριότητα καὶ στὴ φρίκη. Λὲς καὶ θέλουν νὰ μᾶς κάνουν νὰ ἀγαπήσουμε τὴν ἀσχήμια!! Δηλαδή; Ἀλλ’ ἂς πάρουμε τὰ πράγματα μὲ τὴ σειρά τους…
Μέσα στους αιώνες, η Εκκλησία πορεύεται ως ένα μυστήριο που ενώνει δύο διαστάσεις: τη θεία που αγιάζει και ζωοποιεί και την ανθρώπινη που κοπιάζει, αγωνίζεται, πολλές φορές σφάλει, πέφτει και σηκώνεται. Αυτή η διπλή υπόσταση της Εκκλησίας αποτελεί μια από τις πιο μεγάλες αλήθειες της Ορθοδοξίας, αλλά ταυτόχρονα και μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος συχνά βλέπει τα ανθρώπινα και λησμονεί τα θεία, βλέπει τα λάθη και χάνει την ουσία, βλέπει την αδυναμία και παραβλέπει τη χάρη.
Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία τρέχει γρήγορα, όπου τα σκάνδαλα διογκώνονται, όπου η ανθρώπινη αδυναμία προβάλλεται περισσότερο από την αγιότητα. Σε αυτό το περιβάλλον, δεν είναι σπάνιο ο πιστός να συγχέει την Αγία Εκκλησία με τις ανθρώπινες ατέλειες, να πληγώνεται βαθιά, να απογοητεύεται και να σκανδαλίζεται. Φτάνει έτσι πολλές φορές να ταυτίζει τη Διοίκηση της Εκκλησίας με την ουσία της Εκκλησίας, ξεχνώντας ότι η Κεφαλή της δεν είναι άνθρωπος, αλλά ο ίδιος ο Χριστός.
Όμως η Ορθόδοξη Παράδοση, σοφή και φωτισμένη, μας καλεί να δούμε την Εκκλησία όχι μόνο με τα μάτια της καθημερινότητας, αλλά με τα μάτια της πίστης. Να διακρίνουμε και να βλέπουμε πίσω από κάθε ανθρώπινη αδυναμία την άφθαρτη αλήθεια του Θεού. Να καταλαβαίνουμε ότι η Εκκλησία ως σώμα Χριστού είναι άγια, αληθινή, άφθαρτη, ενώ οι άνθρωποι που την υπηρετούν μετέχουν στην αγιότητα αυτή με τις δικές τους πτώσεις και αναστάσεις.
Αυτή η διάκριση δεν είναι απλώς μια θεολογική γνώση. Είναι ένα βαθύ πνευματικό εργαλείο, μια ασπίδα προστασίας για τον πιστό, ιδιαίτερα σε εποχές σύγχυσης, πειρασμών και πνευματικής αστάθειας. Είναι αυτή η διάκριση που επιτρέπει στον Χριστιανό να μένει στερεός, να μην κλονίζεται από τα εξωτερικά, να μην παρασύρεται από φωνές ξένες προς την Παράδοση, να μην υποχωρεί στον προσηλυτισμό και να μην χάνει τη σχέση του με την αλήθεια.
Στα κείμενα που ακολουθούν, αναλύεται με στοχασμό, σεβασμό και εκκλησιαστική υπευθυνότητα αυτή η μεγάλη αλήθεια: ότι η Εκκλησία δεν είναι πρωτίστως οι άνθρωποί της, αλλά ο ίδιος ο Χριστός. Και ότι ο πιστός που γνωρίζει αυτή την αλήθεια, που μένει συνδεδεμένος με τη ζωή της Εκκλησίας, με τη θεία Λειτουργία, με τη βοήθεια και πνευματική υποστήριξη έμπειρου πνευματικού πατέρα, με το μυστήριο της εξομολόγησης, με τη συνειδητή συμμετοχή στη θεία Ευχαριστία, με τη μελέτη της Αγίας Γραφής και την καθοδήγηση των Αγίων Πατέρων, μπορεί να πορεύεται με ασφάλεια, χωρίς φόβο, χωρίς σύγχυση, χωρίς τον κίνδυνο της πλάνης.
Ο σκοπός του παρόντος έργου δεν είναι να κατηγορήσει, να καταγγείλει ή να κρίνει την ανθρώπινη πλευρά της Εκκλησίας, αλλά να φωτίσει. Να βοηθήσει τον πιστό να σταθεί με διάκριση, να αναπνεύσει πνευματικά, να δει με καθαρό μάτι και καθαρή καρδιά την αλήθεια της Εκκλησίας και να μην αφήσει ποτέ κανένα ανθρώπινο λάθος να σκεπάσει το φως του Χριστού.
Γιατί, στο τέλος, η Εκκλησία είναι και θα παραμένει το Σώμα του Χριστού. Και όποιος μένει ενωμένος με τον Χριστό, μένει ενωμένος με την Αλήθεια που δεν καταρρέει ποτέ. Διαβάστε περισσότερα »
Στὸν Σεβαστείας Δημήτριο ἑόρτιος ἀσπασμὸς
Ἄκουσα μιὰ ὁμιλία γιὰ τὴ βυζαντινὴ ἱστορία, τὴ θεολογία καὶ τὴ ζωὴ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Ἔκανε λόγο γιὰ τὶς περιπέτειες τῶν βυζαντινῶν μελετῶν καὶ γιὰ τὸ πῶς ἀντιμετωπίστηκε τὸ Βυζάντιο ἀπὸ πολλούς.
Μιὰ στιγμὴ μίλησε λίγο γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος. Εἶπε ὅτι ἐκεῖ ζῆ ἕνας ὁλόκληρος κόσμος ποὺ κατάγεται ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ ἐποχή.
Αὐτὸ μὲ συγκίνησε βαθιά. Εἶπε κάτι ἐλάχιστο· καὶ δὲν εἶπε τίποτε ἐπιπόλαιο. Εἶπε κάτι καὶ σιώπησε.
Μέσα μου ἀναστήθηκε ὅλο τὸ Ἅγιον Ὄρος, ὅσιο, φωτεινὸ καὶ ἀνοιχτὸ νὰ μᾶς δέχεται ὅλους μὲ τὸν τρόπο του. Καὶ νὰ στέλνη τὴν εὐλογία του σὲ ὅλο τὸν κόσμο μὲ τὴ ζωή του.
Δηλαδὴ αὐτὴ ἡ σύντομη ἀποστροφὴ μοῦ θύμισε ὅλη τὴν ἱστορία τῶν τελευταίων δεκαετιῶν ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ γιορτάστηκε ἡ χιλιετηρίδα τῆς Μεγίστης Λαύρας (1963).
Στο παρόν ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο
φιλοδοξούμε να καταχωρήσουμε
και να διαθέσουμε χιλιάδες τίτλους
της Ορθόδοξης βιβλιογραφίας
όπως αυτή καταγράφεται καθημερινά
από τους Ελληνικούς εκδοτικούς οίκους.
Κάθε τίτλος βιβλίου
που θα βρείτε στο βιβλιοπωλείο μας
έχει επιλεγεί προσεκτικά
για την ορθότητα και την ακρίβειά του
σε θέματα της Ορθόδοξης πίστεως.
Τα έσοδα των πωλήσεων των βιβλίων,
θα διατίθενται για Ιεραποστολικούς και
Φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα
Ὅταν κάποτε φύγω ἀπὸ τοῦτο τὸ φῶς
θὰ ἑλιχθῶ πρὸς τὰ πάνω ὅπως ἕνα
ρυακάκι ποὺ μουρμουρίζει.
Κι ἂν τυχὸν κάπου ἀνάμεσα
στοὺς γαλάζιους διαδρόμους
συναντήσω ἀγγέλους, θὰ τοὺς
μιλήσω ἑλληνικά, ἐπειδὴ
δὲν ξέρουνε γλῶσσες. Μιλᾶνε
μεταξύ τους μὲ μουσική.
(Νικηφόρος Βρεττάκος)