Η παρούσα διακήρυξη γεννήθηκε μέσα σε μία εβδομάδα έντονων συζητήσεων μεταξύ των υπογραφόντων, ως άμεση απόκριση στα γεγονότα της 8ης Σεπτεμβρίου 2026.
Εκείνη την ημέρα, η OpenAI ανακοίνωσε ότι ένα σύστημα περίπου 10.000 αυτόνομων πρακτόρων ΤΝ, που εργάστηκαν επί 88 συνεχείς ώρες με υπολογιστικό κόστος εκατομμυρίων δολαρίων, παρήγαγε μια απόδειξη για το πρόβλημα της ύπαρξης και ομαλότητας των εξισώσεων Navier-Stokes –εξισώσεων που περιγράφουν τη ροή ρευστών και αποτελούν θεμέλιο της φυσικής και της μηχανικής εδώ και δύο αιώνες, χωρίς ωστόσο να έχει αποδειχθεί αν οι λύσεις τους παραμένουν πάντα σταθερές ή μπορούν να αποτύχουν σε ακραίες συνθήκες. Αυτό ακριβώς το ερώτημα, που μεταφράζεται σε αδυναμία πρόβλεψης της συμπεριφοράς ρευστών σε ακραίες συνθήκες, είναι ένα από τα επτά Προβλήματα της Χιλιετίας που έχει θέσει το Ινστιτούτο Μαθηματικών Clay με βραβείο ενός εκατομμυρίου δολαρίων για κάθε λύση.
Η ανακοίνωση αυτή συνοδεύτηκε αμέσως από έντονη αμφισβήτηση: ο μαθηματικός Tristan Buckmaster του NYU κατήγγειλε ότι πληροφορίες για την έρευνά του –που διεξήγαγε από κοινού με τον Levent Alpöge, μαθηματικό της Anthropic, και η οποία είχε ήδη σημειώσει σημαντική πρόοδο στο ίδιο πρόβλημα–διέρρευσαν στην OpenAI πριν από την ανακοίνωση, επηρεάζοντας ενδεχομένως τη διαδικασία απόδειξής της· κατήγγειλε επίσης ότι του ασκήθηκε πίεση να μην αποδώσει τη συνεισφορά του συνεργάτη του. Η OpenAI αρνήθηκε τους ισχυρισμούς.
Το Μετάλλιο Fields, που απονέμεται ανά τετραετία σε μαθηματικούς κάτω των σαράντα ετών, θεωρείται η ύψιστη διεθνής διάκριση στα μαθηματικά –και θεωρείται ισοδύναμο με το νόμπελ για τον κλάδο.
Στον πυρήνα της, η διακήρυξη δεν αντιτίθεται στη χρήση της ΤΝ στα μαθηματικά· διεκδικεί όμως ότι ο ρυθμός και η κατεύθυνση της μαθηματικής προόδου πρέπει να παραμείνουν υπό ανθρώπινο έλεγχο, και ότι μια απόδειξη που δεν μπορεί να εξηγηθεί, να διδαχθεί και να ενσωματωθεί στο σώμα της γνώσης από την κοινότητα των μαθηματικών, δεν συνιστά ακόμη κατανόηση –ανεξαρτήτως της τυπικής της ορθότητας.
Το γεγονός ότι 25 εν ζωή κάτοχοι του Μεταλλίου Fields –ανάμεσά τους οι Terence Tao, Peter Scholze και Maryna Viazovska– υπέγραψαν από κοινού την παρούσα διακήρυξη, δίνει στο κείμενο βαρύτητα που υπερβαίνει κατά πολύ οποιαδήποτε ατομική τοποθέτηση: πρόκειται για μια συλλογική, κατεπείγουσα προειδοποίηση εκ μέρους των πιο εξεχόντων εκπροσώπων του κλάδου, απευθυνόμενη τόσο στις εταιρείες ΤΝ όσο και στην κοινωνία στο σύνολό της.
ardin-rixi.gr
