Στην ιστο­ρί­α του Α­γί­ου Όρους ανα­φέ­ρο­νται πολ­λές προ­σπά­θει­ες των μο­να­χών του να εμ­βα­θύ­νουν στο πνεύ­μα της Ορ­θο­δο­ξί­ας, και μι­α από αυ­τές, ή­ταν η δι­δα­σκα­λί­α του Ησυ­χα­σμού. Αλ­λά σι­γά-σι­γά αυτή η δι­δα­σκα­λί­α της η­συ­χα­στι­κής πα­ρα­δό­σε­ως φαί­νε­ται να λη­σμο­νή­θη­κε. Α­πό την πο­λύ­χρο­νη α­φάνει­ά της, ό­μως, την έβγα­λε και την ξα­να­ζω­ντά­νευ­σε έ­να άλ­λο μο­να­χι­κό κίνη­μα, λι­γότε­ρο γνω­στό, αλ­λά εξ ίσου σπου­δαίο, σύμ­φω­να με τα α­πο­τε­λέ­σμα­τά του, το κί­νη­μα των Κολ­λυ­βά­δων. Το α­ντι­κεί­με­νο του α­γώνα τους ή­ταν η ανα­γέν­νη­ση της λει­τουρ­γι­κής και πνευ­μα­τι­κής ζω­ής της Εκ­κ­λη­σίας και του ορ­θο­δό­ξου λα­ού κα­τά τον Ι­Η’ αι­ώ­να. Το κίνη­μα των Κολ­λυ­βά­δων, ή ό­πως το ονο­μά­ζει ο Σέρ­βος αρ­χιμ. Αμ­φι­λό­χι­ος Ρά­ντο­βιτς, (νυν Μη­τρο­πο­λί­της Μαυ­ρο­βου­νί­ου), η “Φι­λο­κα­λι­κή α­να­γέν­νη­σις” , έ­δω­σε την ορ­θό­δο­ξη α­πά­ν­τη­ση στις α­παι­τήσεις και το πνεύ­μα της ε­πο­χής: στον Δι­α­φω­τι­σμό και τον δυ­τι­κό ορ­θο­­λο­γι­σμό, δι­και­ώ­νο­ντας την γε­νι­κή προσ­δο­κί­α της α­να­γεν­νή­σε­ως της ζω­ής της Εκ­­­κλη­σί­ας.
Διαβάστε περισσότερα »

Τὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἀποτελεῖται ἀπὸ δυὸ ἀχώριστα μέρη: τὸν κλῆρο καὶ τὸν λαό, τὸ πρῶτο ἀπὸ τὰ ὁποῖα κατ’ ἐξοχὴν ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωση νὰ κηρύττει καὶ νὰ ὁδηγεῖ τοὺς χριστιανοὺς πρὸς τὸν Θεό. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἀποκλείει, ὅταν δὲν ὑπάρχει κοντὰ ἕνας καλὸς ἱερέας ἢ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέμβει κάποιος ἱερωμένος, οἱ θεολογικὰ καὶ πνευματικὰ προχωρημένοι λαϊκοὶ νὰ διδάσκουν καὶ νὰ συμβάλλουν στὴν προσέγγιση τῶν ἄλλων μὲ τὸν Θεό. Καὶ ἀφοῦ ὅλοι μας, καὶ κληρικοί, καὶ λαϊκοί, ἔχουμε ἕνα σκοπό, πρέπει νὰ συνεργαζόμαστε ὅλοι μαζὶ μὲ ἀγάπη, ἡ ὁποία «πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει…» (Α΄ Κορ. ιγ΄, 7).

Θὰ ἤθελα νά σᾶς μεταφέρω ἕνα μικρό, ἀλλὰ πολὺ περιεκτικὸ διήγημα τοῦ Ἀντωνίου Τσέχωφ – ἑνὸς μεγάλου Ρώσσου συγγραφέως, ποὺ ἔζησε τὸ δεύτερο μισὸ τοῦ 19^ου αἰῶνος. Ὀνομάζεται «Ὁ Φοιτητής». Δὲν ξέρω ἐὰν ὑπῆρχε ποτὲ κάποια νεοελληνικὴ μετάφραση αὐτοῦ τοῦ ἔργου, ἀλλὰ τὸ μετέφρασα καὶ ἐγώ. Ὁ Ρῶσσος διανοούμενος καὶ θεολόγος πρωθιερέας Σέργιος Μπουλγάκωφ ἔλεγε, γι’ αὐτὸ τὸ ἀριστούργημα τοῦ Τσέχωφ, ὅτι «εἶναι ἕνα πολυτιμότατο μαργαριτάρι, ποὺ σὲ τρεῖς σελίδες ἐμπεριέχει ἀπέραντα νοήματα». Καὶ ὁ ἴδιος ὁ συγγραφέας ἀγαποῦσε αὐτὸ τὸ διήγημα καὶ τὸ θεωροῦσε καλύτερο ἀπὸ πολλὰ ἄλλα μεγάλα ἔργα του. Ὅπως μνημονεύει ἕνας ἄλλος γνωστὸς Ρῶσσος λόγιος, συγγραφεὺς καὶ ποιητής, ὁ Ἰ. Ἀ. Μπούνιν, ὅταν κατηγοροῦσαν τὸν Τσέχωφ γιὰ πεσσιμισμό, ἐκεῖνος ἔλεγε: «Τί πεσσιμιστὴς εἶμαι ἐγώ; Ἀπὸ ὅλα τὰ ἔργα μου τὸ πιὸ ἀγαπημένο εἶναι τὸ διήγημα “Ὁ Φοιτητής”…». Λοιπόν, θά παρουσιάσω τὴν μετάφραση καὶ μετὰ θὰ κάνω λίγες παρατηρήσεις. Διαβάστε περισσότερα »

Ξεκίνησα να γράφω αυτές τις γραμμές στα τέλη του Γενάρη του 2006. Μετά από μια κουβέντα με την Έλλη στο Μοναστηράκι. Μετά από πολλές κουβέντες σε σπίτια, σε δρόμους, σε σκαλιά, σε παγκάκια, σε εκκλησίες, σε ταβέρνες, σε πορείες, σε τρένα, σε συναυλίες και παραλίες. Με ανθρώπους διαφορετικούς, που υπήρξαν δώρο για μένα… Χαρούμενη και κλαμένη. ήρεμη και θυμωμένη. Ωστόσο πάντα ερωτευμένη και παθιασμένη. έτσι η προσπάθεια αυτή τελικά έγινε:
Διαβάστε περισσότερα »

Ζούμε σε μια εποχή που τίποτε πια δεν μπορεί να μας ξαφνιάση· κανένα σκάνδαλο, καμμιά ανατρεπτική πρόοδος της επιστήμης, καμμιά αιρετική δοξασία, καμμιά βλάσφημη καλλιτεχνική εκκεντρικότητα. Τίποτε απ’ όλα αυτά δεν μπορούμε πλέον να το αντιμετωπίσουμε σαν κάτι το νέο. Όλα τα έχουμε συνηθίσει. Η συχνή επανάληψή τους και προπαντός η δημοσιογραφική τους εκμετάλλευση, τα έχουν κάνει να χάσουν το «πλεονέκτημα» της πρόκλησης.
Διαβάστε περισσότερα »