Πρόλογος

Ο χρόνος είναι ίσως η πιο κοινή και ταυτόχρονα η πιο μυστηριώδης διάσταση της ανθρώπινης ζωής. Όλοι ζούμε μέσα σ᾽ αυτόν, όλοι τον μετράμε, όλοι τον αισθανόμαστε να περνά, και όμως σπάνια στεκόμαστε να αναρωτηθούμε τι πραγματικά σημαίνει. Άλλοτε τον βιώνουμε ως έλλειψη, άλλοτε ως πίεση, άλλοτε ως απειλή. Συχνά λέμε ότι δεν έχουμε χρόνο, ενώ στην πραγματικότητα έχουμε χάσει τον τρόπο να τον ζούμε.

Ο σύγχρονος άνθρωπος βρίσκεται διαρκώς διχασμένος ανάμεσα στο παρελθόν που τον βαραίνει, στο παρόν που τον εξαντλεί και στο μέλλον που τον φοβίζει. Το παρελθόν γίνεται ενοχή ή νοσταλγία, το παρόν γίνεται άγχος και το μέλλον μετατρέπεται σε αγωνία. Έτσι, ο χρόνος παύει να είναι χώρος ζωής και γίνεται πεδίο σύγκρουσης.

Η χριστιανική εμπειρία, όμως, προτείνει έναν διαφορετικό τρόπο θέασης του χρόνου. Δεν τον αντιμετωπίζει ως φυλακή ούτε ως τυχαία ροή γεγονότων, αλλά ως δώρο. Ως χώρο μέσα στον οποίο ο άνθρωπος καλείται να ωριμάσει, να σχετιστεί, να μετανοήσει και να σωθεί. Ο χρόνος δεν δίνεται απλώς για να περάσει, αλλά για να γεμίσει με νόημα.

Το παρόν δοκίμιο επιχειρεί να προσεγγίσει τον χρόνο όχι θεωρητικά, αλλά υπαρξιακά. Να φωτίσει τις τρεις βασικές του διαστάσεις –παρελθόν, παρόν και μέλλον– και να δείξει πώς αυτές μπορούν να ενωθούν σε μια ενιαία πορεία ζωής. Το παρελθόν δεν καλείται να διαγραφεί, αλλά να θεραπευθεί. Το παρόν δεν ζητά τελειότητα, αλλά αλήθεια. Και το μέλλον δεν απαιτεί έλεγχο, αλλά εμπιστοσύνη.

Μέσα από θεολογικές και φιλοσοφικές αναφορές, αλλά κυρίως μέσα από τον καθημερινό προβληματισμό της ζωής, αναδεικνύεται ότι ο χρόνος αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν φωτίζεται από την παρουσία του Θεού. Τότε παύει να είναι αντίπαλος και γίνεται συνοδοιπόρος.

Ο σκοπός αυτού του κειμένου δεν είναι να δώσει εύκολες απαντήσεις, αλλά να ανοίξει έναν δρόμο σκέψης. Να βοηθήσει τον αναγνώστη να σταθεί διαφορετικά απέναντι στον χρόνο του, να τον σεβαστεί, να τον αξιοποιήσει και να τον ζήσει ως χώρο συνάντησης με το νόημα της ζωής.

Ο χρόνος συχνά βιώνεται από τον άνθρωπο ως βάρος που τον πιέζει. Άλλοτε τρέχει γρήγορα και δεν προλαβαίνεται, άλλοτε μοιάζει να σέρνεται και να κουράζει. Μέσα σε αυτή την εμπειρία γεννιέται η αίσθηση ότι ο χρόνος μας κυνηγά, μας περιορίζει και τελικά μας φθείρει. Έτσι, εύκολα μετατρέπεται σε φυλακή, μέσα στην οποία ο άνθρωπος αισθάνεται εγκλωβισμένος ανάμεσα σε υποχρεώσεις, φόβους και ανεκπλήρωτες προσδοκίες.

Όμως στην εκκλησιαστική και πνευματική εμπειρία ο χρόνος δεν νοείται ως εχθρός, αλλά ως δώρο. Είναι ο χώρος που χαρίζεται στον άνθρωπο για να ζήσει, να ωριμάσει, να αγαπήσει και να συναντήσει τον Θεό. Δεν δίνεται για να εξαντλήσει τον άνθρωπο, αλλά για να του προσφέρει ευκαιρίες ζωής. Κάθε στιγμή, ακόμη και η πιο δύσκολη, μπορεί να γίνει τόπος νοήματος όταν βιώνεται με επίγνωση.

Όταν ο άνθρωπος βλέπει τον χρόνο μόνο με όρους παραγωγικότητας ή επιτυχίας, τότε ο χρόνος τον καταπιέζει. Αντίθετα, όταν τον δει ως δώρο, μαθαίνει να τον σέβεται και να τον αξιοποιεί χωρίς να τον εξουσιάζει. Ο χρόνος δεν υπάρχει για να αποδείξουμε την αξία μας, αλλά για να αποκαλυφθεί η αλήθεια της ζωής μας. Μέσα στον χρόνο δεν καλούμαστε να τα προλάβουμε όλα, αλλά να ζήσουμε αληθινά.

Η παρουσία του Θεού μεταμορφώνει τον χρόνο από φυλακή σε ευλογία. Εκεί όπου ο άνθρωπος νιώθει ότι χάνει τον έλεγχο, ο Θεός του θυμίζει ότι δεν είναι μόνος. Ο χρόνος γίνεται έτσι χώρος εμπιστοσύνης. Δεν χρειάζεται να είναι όλα τέλεια ούτε όλα λυμένα για να έχει νόημα η ζωή. Αρκεί ο άνθρωπος να μάθει να ζει κάθε στιγμή ως πρόσκληση.

Όταν ο χρόνος βιώνεται ως δώρο, τότε παύει να προκαλεί πανικό. Γίνεται δρόμος πορείας και όχι καταδίκη. Ο άνθρωπος παύει να μετρά τη ζωή με άγχος και αρχίζει να τη βιώνει με ευγνωμοσύνη. Και εκεί, μέσα στον απλό και καθημερινό χρόνο, ανοίγεται ο χώρος όπου μπορεί να γεννηθεί η αληθινή ελευθερία και το βαθύτερο νόημα της ύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα »