«Άνευ νηστείας, αρετή δεν κατορθώνεται. Το πρώτον θεμέλιον που θα βάλεις διά να ασκήσεις αρετήν είναι η νηστεία. Πρώτα θα στενώσει η κοιλία και έπειτα θα επιχειρήσεις να κάμεις αρετήν»
Άγιος Άνθιμος ο εν Χίω
Περί παιδείας και νουθεσίας (Πρωτοπρ. Θωμάς Βαμβίνης)
Δημοσιεύθηκε στις 5 Μαρτίου, 2026
Ἀσχοληθήκαμε καί ἄλλοτε μέ τήν παραβατικότητα τῶν νέων, τήν ὁποία εἴχαμε συνδέσει μέ τήν κακοποίηση τῶν παιδιῶν. Ἐπισημάναμε, βέβαια, τότε ὅτι «ἡ Πολιτεία καί ἡ κοινωνία μέ τούς θεσμούς τους προσπαθοῦν μέ πολλούς τρόπους νά ἀντιμετωπίσουν τά φαινόμενα αὐτά», δηλαδή νά ἀντιμετωπίσουν «τά ἀποτελέσματα τῆς παραμέλησης καί τῆς κακοποίησης τῶν παιδιῶν, ὥστε νά καταπολεμηθοῦν οἱ σημαντικότερες ἐμφανεῖς αἰτίες τῆς παιδικῆς καί νεανικῆς παραβατικότητας. Ὑπάρχουν ὅμως καί ἀφανεῖς αἰτίες, χωρίς παραμέληση καί χωρίς ἐμφανῆ κακοποίηση» (Ε.Π., φ. 352). Καί σημειώσαμε τήν βασική ἀνθρωπολογική θέση τῆς ὀρθόδοξης θεολογίας, ὅτι «τό αὐτεξούσιο τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀπαραβίαστο καί μέ αὐτό ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά γίνη ἀπό Θεός ἕως θηρίο».
Ἀσχολούμαστε πάλι μέ τό θέμα αὐτό, μετά ἀπό τήν δημοσιοποίηση μιᾶς ἐπιστολῆς ἀναπληρωτῆ ἐκπαιδευτικοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τήν παραίτησή του ἀπό τήν ἐκπαίδευση, μή ἀνεχόμενος τήν κατάσταση πού ἐπικρατοῦσε σέ ἕνα ἀπό τά σχολεῖα στά ὁποία ὑπηρετοῦσε. Τά βασικά τμήματα τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς δημοσίευσε σέ δύο ἄρθρα του στήν ἐφημερίδα «Καθημερινή», στίς 11 καί 25 Ἰανουαρίου, ὁ ἀρθρογράφος (σύμβουλος ἐπιχειρήσεων) Ἀνδρέας Δρυμιώτης. Θά παραθέσουμε κάποια χαρακτηριστικά ἀποσπάσματα ἀπό αὐτά τά δύο ἄρθρα, τά ὁποῖα δίνουν ἀφορμή γιά ἐποικοδομητικό σχολιασμό. Γράφει ὁ ἀρθρογράφος:
Το βάρος του είναι στην εποχή της εικόνας (Πέτρος Φαραντάκης, διδάκτορας της Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών)
Δημοσιεύθηκε στις 3 Μαρτίου, 2026
Κάθε αναγνωρισιμότητα φέρει έναν διχασμό, ο οποίος, όσο καλλιεργείται τόσο λιγότερο γίνεται αντιληπτός. Αναγκαζόμαστε να προσφεύγουμε στο προσωπείο για να αντέξουμε (σ)τον κόσμο· μα σύντομα το προσωπείο είναι το μόνο που μας απομένει. Όταν η σιωπή πάψει να είναι δυνατότητα, όταν η απόσυρση μοιάζει ύποπτη, όταν η απουσία θεωρείται απειλή, τότε η ιδιώτευση έχει εκλείψει. Και μαζί της έχει χαθεί κάθε πιθανότητα επανένωσης με το απλό, το εσωτερικό, το αθόρυβο. Η ελευθερία δεν είναι πια επιλογή, αλλά βάρος, εφόσον δεν αρμόζει στον ρυθμό της διαρκούς προβολής. Και η αυθεντικότητα δεν είναι ήθος, αλλά ανορθογραφία πάνω στην επιμελημένη επιφάνεια της εικόνας. Η διάσπαση δεν είναι έμφυτη παθολογία· είναι επίκτητη προϋπόθεση κοινωνικής αποδοχής. Και η διάσταση που έπεται δεν είναι αστοχία, αλλά αποτέλεσμα μηχανισμού που δεν αντέχει τον άνθρωπο ως πρόσωπο, αλλά μόνον ως ρόλο.
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή ως μυστήριο μεταμορφώσεως και θεώσεως: Η πορεία της ανθρώπινης ύπαρξης από τη μετάνοια στη μετοχή της θείας ζωής (π. Ηλίας Γ. Διακουμάκος, Πρεσβύτερος)
Δημοσιεύθηκε στις 2 Μαρτίου, 2026
(Ένα μικρό οδοιπορικό)
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή αποτελεί ένα από τα βαθύτερα και ιερότερα μυστήρια της εκκλησιαστικής ζωής. Δεν είναι απλώς μία λειτουργική περίοδος, αλλά μία υπαρξιακή πρόσκληση, μία κλήση του Θεού προς τον άνθρωπο να εξέλθει από την κατάσταση της πτώσεως και να εισέλθει στη ζωή της χάριτος. Είναι η πορεία της επιστροφής, η πορεία της θεραπείας, η πορεία της θεώσεως.
Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε για να ζει μέσα στην κοινωνία με τον Θεό. Η ύπαρξή του φέρει μέσα της τη σφραγίδα του θείου και την κλήση προς την αιωνιότητα. Όμως, η πτώση εισήγαγε τη διάσπαση, τη φθορά και τον θάνατο. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή αποκαλύπτει την οδό της επιστροφής. Η Εκκλησία, ως Σώμα Χριστού, οδηγεί τον άνθρωπο σε αυτή την πορεία μέσα από τη μετάνοια, την προσευχή, τη νηστεία και τη μυστηριακή ζωή.
Η περίοδος αυτή αποτελεί πνευματικό εργαστήριο μεταμορφώσεως. Ο άνθρωπος καλείται να εξέλθει από τη διασπορά του κόσμου και να επιστρέψει στην ενότητα της καρδιάς. Η προσευχή καθαρίζει τον νου, η νηστεία ελευθερώνει την ύπαρξη, η μετάνοια θεραπεύει την ψυχή, και η θεία Κοινωνία ενώνει τον άνθρωπο με τον ίδιο τον Θεό.
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή δεν αποτελεί απλώς προετοιμασία για την εορτή της Αναστάσεως, αλλά συμμετοχή στο ίδιο το μυστήριο της Αναστάσεως. Ο άνθρωπος καλείται να αναστηθεί πνευματικά, να μεταμορφωθεί και να εισέλθει στη ζωή της χάριτος.
Το παρόν έργο αποτελεί μία θεολογική και πνευματική προσέγγιση αυτού του μεγάλου μυστηρίου. Σκοπός του είναι να αναδείξει το βάθος της εκκλησιαστικής εμπειρίας και να καλέσει τον άνθρωπο να βιώσει συνειδητά αυτή την ιερή περίοδο ως πορεία προς τη θέωση.
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή αποκαλύπτεται έτσι ως η οδός της επιστροφής, ως το μυστήριο της μεταμορφώσεως και ως η αρχή της αιώνιας ζωής.
Για την υπερνίκηση των ψυχολογικών προβλημάτων (Σεβ. Μητροπολίτης Μάνης Χρυσόστομος Γ’)
Δημοσιεύθηκε στις 2 Μαρτίου, 2026
Συχνά στήν ἐποχή μας παρουσιάζεται ἕνα θλιβερό φαινόμενο καί αὐτό εἶναι τά ποικίλα ψυχολογικά προβλήματα. Συνάνθρωποί μας ὑποφέρουν ἀπό ἄγχος, ἀγωνία, πλήξη, ἀνία, κατάθλιψη, ἀπογοήτευση καί ἀπελπισία. Ἡ ταραχή κυριαρχεῖ, ἡ νευρικότητα ἁπλώνεται σ’ ὅλες τίς πράξεις, ἡ ἐσωτερική πικρία δημιουργεῖ δυσφορία καί κόπωση, τό ψυχικό κενό πολλές φορές αὐξάνεται. Ἔτσι, μία ταραγμένη συνείδηση ἐπικρατεῖ καί ἀποδιώκει τήν γαλήνη καί τήν ἠρεμία. Ἐμφανίζονται ἡ γκρίνια, ἡ ἀπιστία, τά πικρόχολα λόγια, οἱ ἰδιοτροπίες, οἱ καχυποψίες, οἱ ἐντάσεις στήν οἰκογένεια, στήν ἐργασία, στήν κοινωνία.
Ἐνώπιόν μας, λοιπόν, παρουσιάζονται νοσηρές ἐκδηλώσεις, ψυχονευρωτικές διαταραχές, τραυματισμένες ψυχές. Τά πολλαπλά ψυχολογικά προβλήματα, πράγματι, συνθέτουν μία νόσο στήν τεχνοκρατούμενη ἐποχή μας. Ποτέ ἄλλοτε εἰδικοί ἐπιστήμονες, ἰατροί, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, ἐκπαιδευτικοί καί κοινωνιολόγοι δέν ἔχουν ὁμιλήσει καί γράψει τόσον πολύ καί τόσον πολλά γιά τό πρόβλημα αὐτό, ὅσον σήμερα. Ὄπισθεν μάλιστα ἀπό τήν θορυβώδη καί ὑλόφρονα ζωή τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου διακρίνουν ἔντονα τήν θλίψη, τόν παραπικρασμό, τόν ψυχικό πόνο, τήν μελαγχολία.
Ἔτσι, μέ τήν ἀγχώδη αὐτή ζωή χάνεται ὁ προσανατολισμός τοῦ ἀνθρώπου. Χάνεται ἡ ἔννοια τοῦ μέτρου, ἡ ἔννοια τῆς στοιχειώδους ἀξιοπρέπειας καί ὀρθοφροσύνης. Ὁ νοῦς σκοτίζεται. Ἡ ἠθική παραμερίζεται. Ἡ λογική διαστρέφεται. Ὁ συναισθηματικός κόσμος ἀλλοιώνεται. Ἡ χαρά ἐξαφανίζεται. Οἱ οὐρανοί εἶναι πλέον κλειστοί. Καί ἀρχίζει ἕνας πρόωρος μαρασμός, καθώς ἐγκαθίσταται ἡ λύπη στήν ψυχή.
Α’ Νηστειών: Ο θρίαμβος της Ορθοδοξίας (Μητροπολίτης Λεμεσού Αθανάσιος)
Δημοσιεύθηκε στις 1 Μαρτίου, 2026
Εκπομπή Καρδιακός Λόγος – Πεμπτουσία TV #12
Συζητώντας με τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανάσιο, με βάση την Ευαγγελική Περικοπή της Κυριακής της Ορθοδοξίας. Εξερευνούμε δρόμους προς την πνευματική “βαθιά” καρδιά, τον εσωτερικό άνθρωπο, το κέντρο της προσωπικότητός του, τα ίχνη της παρουσίας του Κυρίου μέσα μας. Συντονίζει ο Νικόλαος Γκουράρος.
