Το “ιδανικό” του ελάσσονος κόπου‎

koinonia
Προσφιλές μου πρόσωπο προ ολίγων ημερών, σε συζήτηση που είχαμε για την ‎συγκομιδή της ελιάς, μου δήλωσε ότι προτιμά να αγοράζει το λάδι έτοιμο, παρά να ‎μαζέψει τις 10 ρίζες ελιές που έχει και να βγάλει το δικό του. “Πλήρωσε για λιοπάνια, ‎λανάρια, εργάτη, λιοτρίβι, σακιά κλπ…, ενώ με 50-60 ευρώ βρίσκω τον τενεκέ από ‎την γειτόνισσα και χωρίς να κουραστώ”. Το ίδιο σκεπτικό έχουμε οι περισσότεροι ‎από εμάς και όχι μόνο σε ό,τι αφορά τις αγροτικές δουλειές. Απλώς το συγκεκριμένο ‎παράδειγμα είναι ενδεικτικό της αλλαγής που έχει συντελεστεί στην κοινωνία της ‎χώρας μας. “Γιατί να βγω να μαζέψω χόρτα, όταν με 5 ευρώ το πρωί στη λαϊκή και 2-‎‎3 ευρώ το μεσημέρι τα αγοράζω ξεκούραστα” “Γιατί να έχω πέντε κότες, που θέλουν ‎περιποίηση, καθάρισμα, μυρίζουν κλπ κλπ, όταν στο super market τα αγοράζω φθηνά ‎και ξεκούραστα”;

Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πολλά παρόμοια παραδείγματα, ‎όμως είναι σε όλους μας γνωστά. Το θέμα είναι κατά πόσον θα μπορέσουμε να ‎αντιμετωπίσουμε αυτόν τον εντελώς λανθασμένο τρόπο σκέψης.

Το μόνο που μπορώ με σιγουριά να βεβαιώσω είναι ότι αυτή η νοοτροπία δεν ‎περιορίζεται μόνο στην εργασία, αλλά σταδιακά επεκτείνεται και σε ‎άλλους τομείς της ζωής μας. “Αργία μήτηρ πάσης κακίας” είχε δηλώσει ο Σόλων και ‎είχε απόλυτο δίκιο. Όσο αποφεύγουμε να κουραστούμε και αρκούμαστε στα ‎‎“έτοιμα”, τόσο στο παρασκήνιο εθιζόμαστε στην μαλθακότητα, στην νοοτροπία του ‎ελάσσονος κόπου και στον ωχαδερφισμό. Δεν είναι τυχαίο που ερήμωσαν τα χωριά ‎και οι πόλεις της επαρχίας, αφού οι περισσότεροι, στην αναζήτηση ευκολότερης ‎απασχόλησης και απαλλαγής από την κοπιώδη αγροτική εργασία, κατέφυγαν στις ‎μεγάλες πόλεις. Έτσι, σταδιακά ξεχάσαμε τι θα πει μοχθώ για τα προς το ζην, μάθαμε ‎στα εύκολα, αρκεστήκαμε σε αυτά που μπορούμε να αγοράζουμε, παρασυρθήκαμε ‎στην καλοπέραση. Και αφού βολευτήκαμε, άρχισε χωρίς να το καταλάβουμε η ‎διάβρωση και ο ακούσιος επαναπρογραμματισμός μας. Αφού πλέον όλα τα ‎αγοράζαμε από τα μαγαζιά, υποχρεωτικά έπρεπε να αρκούμαστε σε αυτά που εκείνα ‎μας παρείχαν. Ακόμα και οι αγρότες, ακολουθώντας την ίδια φιλοσοφία, περιόρισαν ‎την παραγωγή τους σε προϊόντα που απαιτούσαν λιγότερο κόπο και απέφεραν ‎μεγαλύτερο κέρδος. Άρχισαν λοιπόν οι εισαγωγές ξένων προϊόντων, βιολογικών και ‎μη, έκλεισαν οι βιομηχανίες της χώρας αφού κανείς δεν ήθελε να δουλέψει σε ‎φάμπρικα και άνοιξε η χοάνη του δημοσίου, απορροφώντας όλον αυτόν τον όγκο των ‎ανθρώπων που ήθελαν μεν να εργάζονται, χωρίς όμως κούραση.

‎Κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα. Με την ανεργία που μαστίζει την χώρα και την ‎διακοπή του έτοιμου χρήματος, εάν δεν φροντίσουμε άμεσα να αποκολληθούμε από ‎την αρρωστημένη νοοτροπία του ελάσσονος κόπου, θα συναντήσουμε σοβαρό ‎πρόβλημα συντήρησης. Καλούμαστε να ξεχάσουμε τον μέχρι σήμερα τρόπο ζωής μας ‎και να υιοθετήσουμε ένα νέο (ή μάλλον έναν παλιό), προσαρμοσμένο στις σημερινές απαιτήσεις. Όσο ‎γρηγορότερα το καταλάβουμε, τόσο γρηγορότερα και ομαλότερα θα απολαύσουμε ‎καρπούς. Ό,τι άλλο και να προσθέσω εδώ επί του θέματος αυτού είναι περιττό. Αυτό ‎που θα ήθελα να συμπληρώσω, είναι οι λόγοι που απαντούν στο, γιατί να κουραστώ ‎για να αποκτήσω κάτι το οποίο μπορώ εύκολα, ακόμα και με την σημερινή κρίση, να ‎αγοράσω.
Θα αναφέρω κάποιες σκέψεις ως επιχειρήματα, οι οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες ‎με τον τρόπο συμπεριφοράς μας ως ανθρώπων-μελών μιας κοινωνίας. Είναι κάποια ‎απλά πράγματα, που η καλοπέραση και το εύκολο χρήμα μας έκαναν να ‎περιφρονήσουμε και να ξεχάσουμε. Έτσι, ενώ συχνά έχουμε την δυνατότητα, για ‎διαφόρους λόγους δεν τολμάμε να ασχοληθούμε.

‎1.Με την ενίσχυση της καλλιέργειας, θα μπορέσουν να οργανωθούν καλύτερα ‎ συνεταιρισμοί από νέους ανθρώπους, οι οποίοι όχι μόνο θα επιτύχουν καλύτερη ‎ποιότητα προϊόντων και ποικιλία στα αγαθά, αλλά και καλύτερες πωλήσεις στην ‎εγχώρια και μη αγορά. Αρκεί βεβαίως να εκλείψουν οι λανθασμένες πρακτικές του ‎παρελθόντος που οδήγησαν αντίστοιχες προσπάθειες σε αδιέξοδα. ‎

‎2. Οι νέες προοπτικές βρίσκονται στις μικρές αγορές. Δεν υπάρχει λόγος να ‎σκεπτόμαστε το κέρδος από την προώθηση των προϊόντων στο εξωτερικό ή από την ‎παραγωγή μεγάλης ποσότητας. Όσοι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη στρατευθεί στα ‎παγκόσμια συμφέροντα, δίνουν όλο και περισσότερη σημασία στην αυτάρκεια, στον ‎σεβασμό των φυσικών δυνατοτήτων παραγωγής του κάθε τόπου αλλά και των ‎ανθρώπων, στην αξία της ποιότητας εν αντιθέσει με την ποσότητα και στην ενίσχυση ‎των τοπικών οικονομιών, με την τοπική ή έστω εγχώρια διάθεση και κατανάλωση ‎των προϊόντων. Η ερασιτεχνική καλλιέργεια, με σκοπό κυρίως την ιδιοκατανάλωση ή ‎ως συμπληρωματικό επάγγελμα, κερδίζει όλο και περισσότερους οπαδούς και ‎μάλιστα στα λεγόμενα ανεπτυγμένα κράτη.
‎3. Ως κυριότερο όμως επιχείρημα προτείνω την χαρά της προσφοράς. Το να ‎προσφέρω κάτι στο συνάνθρωπό μου, το οποίο να είναι από τον δικό μου κόπο, να ‎είναι καλό ποιοτικά και να μην γίνεται με αποκλειστικό σκοπό το κέρδος. Όταν ‎υπάρχουν προϊόντα που δημιουργούνται υπό τέτοιες συνθήκες, είναι σίγουρο ότι αυτό ‎θα περάσει και στον αγοραστή. Είναι το μεράκι θα λέγαμε εκείνου που προσφέρει ‎ένα προϊόν. Γροθιά στο στομάχι δε, είναι για εμένα η αναλλοίωτη συμπεριφορά της ‎‎70χρονης πλέον και με προβλήματα υγείας γιαγιάς μου, που σε κάθε μου παρότρυνση ‎να μην ασχολείται άλλο με αγροτικές δουλειές, εκείνη απαντά ότι το κάνει για εμάς, ‎για να έχουμε να τρώμε.‎‎

‎4. Ως εξίσου σημαντικό επιχείρημα θέτω την ωφέλεια της επαφής με την φύση ‎αλλά και την χαρά της δημιουργίας. Είναι πραγματικά ανεκτίμητα τα οφέλη που ‎αποκομίζει κάποιος από μια τέτοια ζωντανή “επικοινωνία”, και όχι μέσα από την ‎τηλεόραση. Ωραίο είναι να βλέπουμε ντοκυμαντέρ με θέμα την φύση ή τις ‎καλλιέργειες, αναντικατάστατο όμως είναι να τα ζεις όλα αυτά από κοντά. Είναι ‎χαρακτηριστικό (και απογοητευτικό) ότι σε κάποιο σχολείο της Αμερικής είπαν στα ‎παιδιά να ζωγραφίσουν μια κότα και αυτά την ζωγράφισαν χωρίς κεφάλι, πόδια και ‎φτερά, όπως ακριβώς την έβλεπαν στα σούπερ μάρκετ!‎

5. Η ενασχόληση με την φύση είναι θα λέγαμε μια διά βίου μάθηση, η οποία σπουδάζεται δίπλα σε έμπειρους ανθρώπους που γνωρίζουν από καλλιέργεια και κτηνοτροφία. Στις γνώσεις αυτές περιέχονται και πολιτιστικά στοιχεία, τα οποία έχουμε χρέος να μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές.

‎6. Με την νοοτροπία του ελάσσονος κόπου, απωλέσαμε την ικανότητα να ‎εκτιμάμε αυτό που καταναλώνουμε. Στερηθήκαμε την χαρά της δημιουργίας ως ‎‎“παραγωγοί”, μια χαρά που «νοστιμίζει» αλλιώς το προϊόν. Και αφού ξεχάσαμε τι ‎σημαίνει να κουράζεσαι για να παράγεις, θέσαμε ως απόλυτο κριτήριο το οικονομικό ‎και πάψαμε να εκτιμάμε και το προϊόν που παράγεται από τον κόπο του άλλου. ‎Τελικώς, υποβαθμίσαμε έτσι και την ποιότητά του, με φυσικό επακόλουθο στην ‎συνέχεια την υποβάθμισή της και από τον ίδιο τον παραγωγό. ‎

‎7. Η προηγούμενη γενιά μάς έριξε άθελά της σε μια παγίδα. Ο υπερβολικός ‎μόχθος της αγροτιάς και τα μικρά έσοδα την οδήγησαν στην απόρριψη συλλήβδην ‎της φυσικής ζωής και στην θεοποίηση του Δημοσίου. Σήμερα όμως, η πρόοδος της ‎τεχνολογίας μάς παρέχει την δυνατότητα να παρακάμψουμε σε μεγάλο βαθμό το ‎μειονέκτημα αυτό. Η βελτίωση των καλλιεργειών, οι νέες μέθοδοι, η αρτιότερη ‎κατάρτιση των παραγωγών έρχονται ως απάντηση στην δικαιολογημένη εν μέρει ‎απαξίωση του παρελθόντος. Ιδιαίτερα δε στην σημερινή κρίση με τις ατελείωτες ώρες ‎εργασίας των ιδιωτικών και μη υπαλλήλων, τα εξαντλητικά ωράρια, τους πενιχρούς ‎μισθούς, την απραγία και αργία των δημοσίων υπαλλήλων, την διαθεσιμότητα, την ‎ανεργία, την εργασιακή αβεβαιότητα.‎

Κλείνοντας, θα ήθελα να σημειώσω πως έχουμε ίσως μια μοναδική ευκαιρία στις ‎μέρες μας να επανέλθουμε στις καλλιέργειες και στην κτηνοτροφία. Όχι μόνο για το ‎κέρδος, αλλά σε μια προσπάθεια αυτάρκειας των βασικών αγαθών. Στον καιρό της ‎ανεργίας, ας μη μείνουμε στην αργία. Ενώπιον της λαίλαπας του «ιδανικού» του ‎ελάσσονος κόπου, ας ενεργοποιηθούμε προς την αντίθετη κατεύθυνση, στο μέτρο ‎που ο καθένας μπορεί. Ας θυμηθούμε τα λόγια του Αριστοτέλη: «Αδύνατον τον ‎μηδέν πράττοντα πράττειν ευ»! (Ελεύθερη μετάφραση: Είναι αδύνατο να ευτυχεί ‎όποιος δεν ασχολείται με καμία εργασία).‎

Συντακτική Ομάδα Κοινωνικής Ανατολής 

RSS
Facebook
Google+
https://alopsis.gr/%CF%84%CE%BF-%CE%B9%CE%B4%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BB%CE%AC%CF%83%CF%83%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85/">
SHARE
[Ψήφοι: 4 Βαθμολογία: 3.5]