«Η τρυφή, μέσα από ανέλπιστες τιμές, έχει τη δύναμη πάντοτε κατά κάποιο τρόπο να σπρώχνει στη λησμοσύνη του Θεού, να κλονίζει τον νου του ανθρώπου και να τον κατευθύνει σε όσα δεν επιτρέπονται»
Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας
«Η τρυφή, μέσα από ανέλπιστες τιμές, έχει τη δύναμη πάντοτε κατά κάποιο τρόπο να σπρώχνει στη λησμοσύνη του Θεού, να κλονίζει τον νου του ανθρώπου και να τον κατευθύνει σε όσα δεν επιτρέπονται»
Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας
Ὁ Ἀνδρέας Σλάϊχερ, Διευθυντὴς Ἐκπαίδευσης καὶ Δεξιοτήτων τοῦ Ὀργανισμοῦ Οἰκονομικῆς Συνεργασίας καὶ Ἀνάπτυξης (ΟΟΣΑ) καὶ ἱδρυτὴς τοῦ προγράμματος PISA, τῆς διεθνοῦς ἀξιολόγησης γνώσεων καὶ δεξιοτήτων 15χρονων μαθητῶν, σὲ συνέντευξή του στὸν δημοσιογράφο Ἀθανάσιο Κατσικίδη, πού δημοσιεύτηκε στὴν ἐφημερίδα Καθημερινὴ (26.10.2026), διατυπώνει κάποιες παρατηρήσεις γενικὰ γιὰ τὰ ἐκπαιδευτικὰ συστήματα τῶν χωρῶν τοῦ ΟΟΣΑ, καὶ ἰδιαίτερα γιὰ τὸ ἑλληνικὸ «ἐκπαιδευτικὸ μοντέλο», πού ἔχουν ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον.
Εἶναι γνωστό, ἀπὸ δημοσιεύματα καὶ σχολιασμοὺς ἐφημερίδων, ὅτι διεθνῶς παρατηρεῖται ὑποχώρηση τῶν μαθητικῶν ἐπιδόσεων στὰ τὲστ τοῦ προγράμματος PISA καὶ ἡ Ἑλλάδα βρίσκεται ἀρκετὰ πίσω ἀπὸ ἄλλες χῶρες, «στὰ χαμηλὰ» τῆς κλίμακας τῶν ἐπιδόσεων. Ὁ κ. Σλάϊχερ μὲ τὴν πολύχρονη πείρα του ἐπισημαίνει κάποιες αἰτίες αὐτῆς τῆς ὑποχώρησης, τὶς ὁποῖες θὰ σχολιάσουμε παρακάτω. Πρὶν ὅμως φθάσουμε ἐκεῖ, πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ἔχουν γίνει καὶ ἀρκετὲς κριτικὲς γιὰ τὰ τὲστ τοῦ προγράμματος PISA, δηλαδή γιὰ τὸ κατὰ πόσο μποροῦμε νὰ στηριχθοῦμε σ’ αὐτά, γιὰ νὰ κρίνουμε τὴν ἀποδοτικότητα τῶν ἐκπαιδευτικῶν προγραμμάτων τῶν χωρῶν τοῦ ΟΟΣΑ. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν κριτικὴ πού βάζει ἐρωτηματικὸ στὴν ἀντικειμενικότητα τῶν κριτηρίων καὶ τὴν ἀντιπροσωπευτικότητα τῶν δειγμάτων ἀπὸ τὰ σχολεῖα κάθε χώρας πού ἐπιλέγονται γιὰ νὰ συμμετάσχουν στὸ πρόγραμμα PISA, ξεχωρίσαμε τρία στοιχεῖα τῆς κριτικῆς πού θεωρήσαμε πολὺ σημαντικά.
Καθημερινὰ διατυπώνονται παράπονα ἀπὸ τοὺς ἁπλοὺς ἀνθρώπους γιὰ πράξεις καὶ παραλείψεις τῶν ἀρχόντων τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ ὄχι σπάνια καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς. Ὑπάρχει διάχυτη ἡ αἴσθηση ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἶναι ἀνίκανα καὶ ὑπηρετοῦν συμφέροντα, μὲ τρόπο προκλητικὸ καὶ σκανδαλώδη. Χωρίς νὰ ἀγνοοῦμε τὶς φωτεινὲς ἐξαιρέσεις, δυστυχῶς ἡ πλειονότητα ἀποδεικνύεται ἀνίκανη καὶ αὐτὸ συμβαίνει, γιατὶ οἱ συγκεκριμένοι ἄνθρωποι εἶναι φιλόδοξοι καὶ τοὺς λείπει ἡ αὐτογνωσία. Μιλᾶμε γιὰ τὴν ὕπαρξη ἑνὸς φοβεροῦ πάθους καὶ τὴν ἀπουσία μιᾶς μεγάλης ἀρετῆς. Ἡ φιλοδοξία καὶ ἡ αὐτογνωσία δὲν μποροῦν νὰ συνυπάρχουν στὸν ἄνθρωπο. Ὅταν κυριαρχεῖ ἡ φιλοδοξία, χάνεται ἡ αὐτογνωσία. Ἐνῶ ὅταν ὑπάρχει ἡ αὐτογνωσία, τὸ πάθος τῆς φιλοδοξίας μειώνεται καὶ κάποιες φορὲς νεκρώνεται.

Στη Λέρο με τέσσερα παιδιά. Η Σοφία Μαζιώτη Ταχλιαμπούρη μιλά στο ΒΗΜΑ για την ομορφιά, τις δυσκολίες και τη συνειδητή επιλογή να ζήσει με την οικογένεια σε ένα ακριτικό νησί.
Σοφία και ο Παναγιώτης γνωρίστηκαν στον Πειραιά όταν ήταν φοιτητές. Αγαπήθηκαν, παντρεύτηκαν και από νωρίς ήξεραν ότι τα όνειρά τους είχαν κοινό παρονομαστή: μια μεγάλη, θορυβώδη, ζεστή οικογένεια, όπως αυτή του Παναγιώτη που μετρά 14 παιδιά.
Πρώτη ήρθε η Αγάπη, ακολούθησε η Θαλασσινή, ο Κωνσταντίνος και ο μικρός Νικήτας που ακόμα δεν έχει σαραντίσει.
Τέσσερα παιδιά, ένα διαμέρισμα στην Αθήνα και η αίσθηση ότι κάτι δεν τους χωράει, τους οδήγησε στο σπίτι τους, τη Λέρο.
ΚΥΡΙΑΚῌ ΟΓΔΟῌ
Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν
ι΄ 25 – 37
Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Στρατηγόπουλου, ἀπό τήν ἱστοσελίδα floga.gr, ἐπάνω στό χωρίο τοῦ κατά Λουκᾶν Εὐαγγελίου, κεφάλαιο 10ο, στίχοι 25 ἕως 37, στά πλαίσια τῆς ἑρμηνείας πού ἔγινε στό κήρυγμα τῆς Κυριακῆς 14-11-2010.
Μελετώντας ἕνα βιβλικό κείμενο ὅπως αὐτό πού ἀκούσαμε πρίν ἀπό λίγο ἔχεις, ἄν θέλεις, δύο δρόμους, δύο δυνατότητες: Νά ἀρκεστεῖς σέ αὐτό πού αὐτονοήτως ἀκουστικά κατάλαβες καί νά πεῖς «ἁπλό καί τό κατάλαβα», ἤ νά μήν ἀρκεστεῖς καί νά πεῖς (ἄν τό ξέρεις μάλιστα ὅτι τά κείμενα αὐτά τά βιβλικά ἔχουν βάθος ἑρμηνευτικό κατά τή μεθοδολογία τῶν Πατέρων πού τά ἑρμηνεύουν ἁγιοπνευματικά) νά πεῖς: «νά πάω παρακάτω» καί τότε ἔρχεται ὁ ἑπόμενος κίνδυνος πού εἶναι ἤ νά μορφωθεῖς βαθύτατα ἤ νά παρα-μορφωθεῖς καί νά πειρασθεῖς. Τά λέω ὅλα αὐτά γιά νά πάρω ὡς ὑπόδειγμα καί παράδειγμα τήν ἁπλούστατη, λιτή καί αὐτονόητη περικοπή, κατανοητή γιά ἐμᾶς τούς χριστιανούς πού ἀκοῦμε τίς Λειτουργίες (καί αὐτή ἡ περικοπή τοῦ Σαμαρείτου τοῦ καλοῦ ἐπαναλαμβάνεται συνέχεια κάθε χρόνο). Μελετώντας αὐτή τήν αὐτονόητη περικοπή, νά δοῦμε αὐτόν τόν κίνδυνο, ἀλλά καί τό βαθύτατο ὄφελος πού μπορεῖς νά πάρεις ἄν δέν πεῖς: «τήν ἄκουσα, τήν κατάλαβα καί τελειώσαμε», [γιατί αὐτό θά ἦταν] μιά στατικότητα.
Γιά νά σᾶς βοηθήσω στήν κατανόηση αὐτῆς τῆς σύντομης πορείας μας πάνω σ᾽ αὐτό τό κείμενο, νά σᾶς θυμίσω ὅτι μπορῶ νά δομήσω τόν σκελετό του πάνω σέ δύο σχήματα. Τό πρῶτο εἶναι αὐτό πού λέει ὁ Χριστός, τό πῶς ἀγαποῦμε τόν Θεό ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, τῆς διανοίας, τῆς ἰσχύος μας. Εἶναι μιά πρώτη κίνηση (ἐγώ καί ὁ Θεός) καί ὑπάρχει μιά δεύτερη κίνηση, ἡ ὁποία λέει «ἀγαπήσεις τόν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» καί μετά τό ἑρμηνεύει μέ τήν παραβολή τοῦ καλοῦ Σαμαρείτη. Δύο δομές. Ἐρωτήματα τά ὁποῖα ἀρχίζουν νά ἀναδύονται στόν νοῦ μας ἄν δέν σταθοῦμε στήν ἁπλή κατανόηση καί ποῦμε: «τό καταλάβαμε».
Τὰ δύο κινήματα.
Δύο μεγάλα πνευματικὰ κινήματα τοῦ ὀρθόδοξου μοναχισμοῦ, ποὺ εἶχαν βαρυσήμαντες ἐπιπτώσεις στὴ ζωὴ καὶ τὴν πορεία, ὄχι μόνο τοῦ μοναχισμοῦ ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρης τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, ἦταν τὸ ἡσυχαστικὸ καὶ τὸ φιλοκαλικό. Ἀξίζει μάλιστα νὰ σημειωθεῖ, ὅτι καὶ τὰ δύο αὐτὰ κινήματα ξεκίνησαν ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὅρος καὶ εἶχαν τὴν ἀναφορά τους σὲ αὐτό.