«Εκείνος που κολακεύει είναι υπηρέτης των δαιμόνων, οδηγός προς την υπερηφάνεια, εξολοθρευτής της κατανύξεως, αφανιστής των καλών έργων, αποπλανητής από το σωστό δρόμο»
Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος
† Κυριακή Θ’ Ματθαίου
Δημοσιεύθηκε στις 31 Ιουλίου, 2026
Κυριακή Θ’ Ματθαίου (Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος)
Η ολιγοπιστία του Πέτρου (Αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς)
Ερμηνεία του Ευαγγελίου (Αρχιεπίσκοπος Αστραχάν και Σταυρουπόλεως Νικηφόρος Θεοτόκης)
Μνήσθητι ἡμῶν, Κύριε († Μητροπολίτης Σουρόζ Αντώνιος Bloom)
Η Ενυπόστατος Σοφία επί των κυμάτων (π. Αθανάσιος Μυτιληναίος)
† Πρόοδος του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού (1/8)
Δημοσιεύθηκε στις 31 Ιουλίου, 2026
Η Εκκλησία την 1η Αυγούστου εισέρχεται στην περίοδο της Νηστείας του Δεκαπενταυγούστου. Την ίδια δε ημέρα εορτάζει την Πρόοδο του Τιμίου Σταυρού.
Στην Κωνσταντινούπολη, μετά την προσκύνηση του Τιμίου Ξύλου, γινόταν η λεγόμενη Πρόοδος, δηλαδή η περιφορά Του μέσα στην πόλη. Ο Ευστρατιάδης αναφέρει τα έξης: «Κατά την ημέραν ταύτην εξήγετο εκ του σκευοφυλακίου της μεγάλης εκκλησίας ο Τίμιος Σταυρός, περιήγετο ανά την πόλιν και εξετίθετο εις διαφόρους ναούς προς προσκύνησιν και αγιασμόν των πιστών και πάλιν απετίθετο εις το σκευοφυλάκιον».
Ο Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος στο έργο «Έκθεσις Βασιλείου τάξεως» περιγράφει τον τρόπο που γινόταν, τόσο η προσκήνηση, όσο και η περιφορά. Το Τίμιο Ξύλο, λοιπόν, προσφερόταν για προσκύνηση από τους πιστούς από τις 23 Ιουλίου και για επτά ημέρες. Στη συνέχεια, για δύο εβδομάδες γινόταν η Πρόοδος του Τιμίου Ξύλου προς αγιασμό, η οποία κάλυπτε όλη σχεδόν την Πόλη και τα περίχωρά της. Στις 14 Αυγούστου περιέφερναν το Τίμιο Ξύλο στα ανάκτορα και το εναπόθεταν στο εκκλησάκι των Αγίων Θεοδώρων, που βρισκόταν εντός του παλατίου.
Η εορτή της Προόδου του Τιμίου Σταυρού καθιερώθηκε να τελείται στις εκκλησίες, λόγω της σωτηρίας των Βυζαντινών από την επιδρομή των Σαρακηνών, με τη δύναμη του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, επί αυτοκρατορείας του Μανουήλ Κομνηνού.
(Επιμέλεια: Διάκονος π. Παναγιώτης Θεοδώρου, Θεολόγος. Πηγή: churchofcyprus.org.cy)
***
Ομιλία εις την Λιτανείαν του Σταυρού κατά την 1η Αυγούστου (Αγ. Γρηγόριος Παλαμάς)
Κυριακή Θ’ Ματθαίου: «Ἓκαστος βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ» (π. Αθανάσιος Μυτιληναίος)
Δημοσιεύθηκε στις 31 Ιουλίου, 2026
[Α΄Κορ. 3, 9-17]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία που εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 1-8-1999
Ο Παύλος, αγαπητοί μου, παρομοιάζει τους πιστούς της Εκκλησίας της Κορίνθου με δύο εικόνες. Τους αποκαλεί -η πρώτη εικόνα- «Θεοῦ γεώργιον». Δηλαδή Θεού χωράφι. Και ακόμη: «Θεοῦ οἰκοδομή». Γεωργοί, λοιπόν, και οικοδόμοι είναι οι εργάτες του Ευαγγελίου, όπως εν προκειμένω ο Παύλος και ο Απολλώς. Αυτοί επιμελούνται τον αγρόν του Θεού ή την οικοδομήν του Θεού. Αυτοί κτίζουν δηλαδή την πνευματική ζωή των πιστών. Στην συνέχεια, και ο κάθε πιστός φροντίζει τον αγρό της ψυχής του και τον καλλιεργεί· αλλά και ακόμη φροντίζει να οικοδομεί την πνευματική του ύπαρξη.
Πριν, όμως, προχωρήσουμε, παρατηρούμε ότι ο Παύλος στην εικόνα της οικοδομής καθορίζει το θεμέλιον της οικοδομής. Αυτό, όπως θα δούμε λίγο πιο κάτω, είναι θεμελιώδους σημασίας. Γράφει ο Παύλος στην αποστολική περικοπή που ακούσαμε σήμερα: «Κατὰ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον τέθεικα». «Έβαλα», λέγει, «θεμέλιον». Αλλά το θεμέλιον είναι δεδομένο. Δεν το φτιάχνει ο Παύλος το θεμέλιον αυτό. Απλώς το παίρνει και το τοποθετεί. Δηλαδή; Τι σημαίνει αυτό; Λέγει εδώ: «Θεμέλιον ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός». «Κανείς άλλος δεν μπορεί να θέσει θεμέλιον παρά από Εκείνον τον οποίον ήδη έχει τεθεί. Κι αυτός ο θεμέλιος είναι ο Ιησούς Χριστός».
Δεν μπορείς να τους έχεις όλους ευχαριστημένους. Μπορείς όμως να τους αγαπάς όλους (Πέτρος Δ. Δαμιανός, Δρ. Φιλοσοφίας – Διδακτικό Προσωπικό ΕΜΠ)
Δημοσιεύθηκε στις 30 Ιουλίου, 2026
Κυκλοφορεί συχνά μια φράση σχεδόν σαν σύνθημα: «Δεν μπορείς να τους έχεις όλους ευχαριστημένους». Τέτοιου τύπου προτάσεις ακούγονται αυτονόητα σωστές και η πρόθεση όταν λέγονται είναι συνήθως καλή, μιας και θέλουν να υπενθυμίσουν στον άνθρωπο ότι δεν είναι δυνατόν να ζει αιχμάλωτος των απαιτήσεων, των προσδοκιών και της επιδοκιμασίας των άλλων. Και πράγματι, υπάρχει αλήθεια σε αυτό.
Όταν η αξία μας εξαρτάται από το αν όλοι είναι ικανοποιημένοι μαζί μας, τότε η ζωή γίνεται μια αδιάκοπη διαπραγμάτευση. Μαθαίνουμε να λέμε «ναι» εκεί που θα έπρεπε να πούμε «όχι», να σιωπούμε εκεί που θα έπρεπε να μιλήσουμε και να προδίδουμε τη συνείδησή μας για να μη δυσαρεστήσουμε κανέναν.
Μέχρι εδώ, η διαπίστωση είναι εύλογη.
Υπάρχει όμως ένας λεπτός κίνδυνος.
Πολύ εύκολα η φράση αυτή μετατρέπεται από πρόσκληση σε ελευθερία σε μια μορφή αυτοδικαίωσης. Από το «δεν μπορώ να τους ευχαριστήσω όλους» περνάμε σχεδόν ανεπαίσθητα στο «οι άλλοι έχουν παράλογες απαιτήσεις», «οι άλλοι προβάλλουν πάνω μου τις ανασφάλειές τους», «οι άλλοι φταίνε που δεν είναι ευχαριστημένοι».
Έτσι, ενώ αυτή η πρόταση, σωστά, μας καλεί να μην κατηγορούμε τον εαυτό μας, τελικά υπάρχει κίνδυνος να μας οδηγήσει να κατηγορούμε τους άλλους.
Έτσι όμως, η ενοχή αλλάζει απλώς παραλήπτη.
Μηδενιστές όλου του κόσμου, ενωθείτε! (Γιώργος Τασούδης, συγγραφέας)
Δημοσιεύθηκε στις 29 Ιουλίου, 2026
Συνηθίζουμε να αντιμετωπίζουμε τον μηδενισμό ως μία ακόμη φιλοσοφική σχολή, ως ένα πνευματικό ρεύμα ανάμεσα σε πολλά άλλα. Στην πραγματικότητα όμως ο μηδενισμός δεν είναι πρωτίστως θεωρία. Είναι κατάσταση. Είναι η πνευματική ατμόσφαιρα μέσα στην οποία αναπνέει ο σύγχρονος άνθρωπος. Είναι η βαθμιαία απώλεια του νοήματος, η αποσύνδεση της ανθρώπινης ύπαρξης από κάθε σταθερό σημείο αναφοράς που να υπερβαίνει το άτομο και τις επιθυμίες του.
Υπό αυτή την έννοια, ο μηδενισμός δεν αποτελεί αποκλειστικό γνώρισμα μιας συγκεκριμένης πολιτικής ιδεολογίας, οικονομικής θεωρίας ή φιλοσοφικής παράταξης. Αντιθέτως, λειτουργεί ως υπόγειο ρεύμα που διαπερνά αντιμαχόμενα μεταξύ τους συστήματα σκέψης και εξουσίας. Διαφορετικές ιδεολογίες μπορεί να συγκρούονται λυσσαλέα μεταξύ τους, συχνά όμως συμμερίζονται την ίδια θεμελιώδη παραδοχή: ότι ο άνθρωπος μπορεί να νοηθεί επαρκώς χωρίς αναφορά σε μια υπερβατική αλήθεια, χωρίς μεταφυσικό προορισμό, χωρίς οντολογικό βάθος.
Πώς μεταλλάσσεται η ασυδοσία μας σε ελευθερία; (Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ)
Δημοσιεύθηκε στις 28 Ιουλίου, 2026
Η Ορθοδοξία, ως ορθή δόξα, παροτρύνει τους πιστούς να ζουν αληθινά και ελεύθερα, ένα δύσκολο, αλλά όμορφο άθλημα, στα πλαίσια της αληθινής πίστης και ελευθερίας, μακριά από την προσποίηση, το ψέμα και τη διαστροφή.
Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι, στη σύγχρονη εποχή, επειδή δεν διακατέχονται από την αληθινή και ακλόνητη πίστη, επιλέγουν να ζουν στα πλαίσια της ματαιότητας, της ασυδοσίας και της ελευθεριότητας, μακράν των νέων προτύπων ζωής που έφερε ο Χριστός στον κόσμο, μακράν της αλήθειας που ελευθερώνει, αποδεχόμενος να γίνεται δούλος των ποικίλων παθών του, που ευτελίζουν το μεγαλείο της ανθρώπινης ύπαρξης και βασανίζουν τις συνειδήσεις και τις ψυχές.
Γι’ αυτό η Εκκλησία, ως θεραπευτικό ίδρυμα, καλεί τον άνθρωπο να αντισταθεί και να αρνηθεί τον τρόπο ζωής που τον ευτελίζει ως πνευματικό ον, με τη συνειδητή ένταξή του στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, ασκώντας τις αρετές, που είναι εμπνευσμένες από το μυστήριο του Σταυρού του Χριστού και συνειδητοποιώντας την πορεία ζωής που συνέστησε σε όλους ο Χριστός: «Όστις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον Σταυρόν Αυτού και ακολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8, 34).
Αυτήν την πορεία έχει ανάγκη ο ταλαιπωρημένος άνθρωπος και ο πολύπαθος πολιτισμός του σήμερα, για να βρει διέξοδο προς το Φως και το Πνεύμα του Θεού και να εισέλθει στην αληθινή ελευθερία, με την οποία ο «Χριστός ημάς ηλευθέρωσε» (Γαλ. 5, 1).
Ανθρώπινη και τεχνητή νοημοσύνη (Ευάγγελος Κοροβίνης)
Δημοσιεύθηκε στις 27 Ιουλίου, 2026
Όταν σήμερα γίνεται λόγος για τις βλαπτικές συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) τονίζεται συνήθως η ανάγκη για την θέσπιση κανόνων και δικλείδων ασφαλείας προκειμένου να θωρακισθούν οι κοινωνίες απέναντι στο φάσμα της μαζικής ανεργίας, που θα προκύψει από το γεγονός ότι η ΤΝ διεκπεραιώνει καθήκοντα, ρουτινιάρικα συνήθως, πολύ πιο γρήγορα και φθηνά από τον άνθρωπο. Ανάλογη εγρήγορση απαιτείται, λένε πολλοί, και απέναντι στην μέσω ΤΝ προωθούμενη παραπληροφόρηση, στην κατασκευή αυτόνομων όπλων και στην μαζική παρακολούθηση των πολιτών με την βοήθεια συστημάτων της ΤΝ.
Το πρόβλημα όμως με την ΤΝ δεν έχει να κάνει μόνον με τις μάκρο-επιπτώσεις της που είναι σε όλους πλέον φανερές. Σχετίζεται κυρίως με τις ανθρωπολογικές προκλήσεις που κομίζει η ανάπτυξη της ΤΝ. Για να εξετασθεί αυτό το σοβαρό ζήτημα θα πρέπει πρώτα να γίνει μια σύντομη αναφορά στις διαφορές ανθρώπινης και τεχνητής νοημοσύνης. Κάποιοι λοιπόν δεν εντοπίζουν ιδιαίτερες διαφορές μεταξύ των δύο ειδών νοημοσύνης και γι’ αυτό διατυπώνουν τον ισχυρισμό ότι με την ραγδαία εξέλιξη της ΤΝ θα οδηγηθούμε σύντομα στην ανάπτυξη της υπερνοημοσύνης και στην εκ βάθρων και επί τα βελτίω αναμόρφωση της κοινωνίας και των ανθρώπινων σχέσεων. Οι ισχυρισμοί αυτοί διατυπώνονται με αφετηρία την σύγκριση της ατομικής ευφυΐας με την ΤΝ, την σύγκριση για παράδειγμα των επιδόσεων ενός έμπειρου σκακιστή με τις επιδόσεις της ΤΝ. Σε αυτήν την περίπτωση η ΤΝ νικά κατά κράτος ακόμη και πρωταθλητές του σκακιού.
