παιδεία

Η αποδόμηση της εθνικής ταυτότητας στο πλαίσιο της εκπαίδευσης (Κώστας Θεολόγου, επίκουρος καθηγητής ΕΜΠ και σύμβουλος- καθηγητής στο ΕΑΠ)

koinonia

Το επιχείρημά μου διατυπώνεται ως εξής: στο εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα έχει επιλεγεί η μονοκαλλιέργεια των μαθημάτων με εργαλειακό χαρακτήρα. Ενώ τα μαθήματα με εγγενή αξία (μη μετρήσιμη, άρα μη εργαλειακή) συρρικνώνονται έως πλήρους εξαφάνισης από το πρόγραμμα σπουδών, προάγονται τα χρηστικά μαθήματα. Τα πρώτα συνέβαλαν σε μια κοινή ιστορική και πολιτισμική αφήγηση, επειδή αντλούσαν από την δεξαμενή μιας κοινής συλλογικής μνήμης, και συνεπώς συντηρούσαν μια κοινή κουλτούρα και μια κοινή εθνική ταυτότητα (βλ. σχήμα). Η δεύτερη επιλογή δεν συντηρεί καμία κοινή συλλογική μνήμη, τα χρηστικά και εξειδικευμένα μαθήματα θρυμματίζουν τη μνήμη και τον ίδιο τον εαυτό, οδηγώντας σε μια κατακερματισμένη, οιονεί ανυπόστατη εθνική ταυτότητα, εύκολα διαχειρίσιμη και χειραγωγήσιμη. Διαβάστε περισσότερα »

Η κρίση του σχολείου – Κρίση ανθρωπιάς (Σαράντος Καργάκος, συγγραφέας – ιστορικός)

koinonia

Με αφορμή την έναρξη του νέου σχολικού έτους

Οι πολλὲς θεωρίες περί παιδείας ἔφαγαν τὴν ἔρμη τὴν παιδεία. Ποτέ ἄλλοτε στὴν ἱστορία δὲν εἴχαμε τόση συσσώρευση παιδαγωγικῶν θεωριῶν, τόσο μεγάλο ὄγκο συγγραφῶν, ἀλλὰ ποτὲ τὸ σχολεῖο δὲν ἦταν τόσο ἀναιμικὸ ὡς θεσμός. Σήμερα –καὶ τοῦτο τὸ σήμερα ἔχει διάρκεια πολλῶν δεκαετιῶν– θὰ ἦταν πιὸ σωστὸ νὰ μιλᾶμε ὄχι γιὰ σχολεῖο ἀλλὰ γιὰ μὴ σχολεῖο. Γιὰ πολλὰ παιδιὰ –καὶ μάλιστα προικισμένα παιδιὰ– τὸ σχολεῖο εἶναι ἕνα περιττὸ φορτίο, καὶ σ’ αὐτὸ συμφωνοῦν καὶ πολλοί γονεῖς. Τὰ σύγχρονα σχολεῖα στὸ βαθμὸ ποὺ ἐλέγχονται ἀπὸ τὴν πολιτεία δὲν ἔχουν προσωπικότητα, ἄρα δὲν βοηθοῦν σὲ τίποτα τὰ παιδιὰ νὰ διαμορφώσουν ὑγιῆ προσωπικότητα. Ἀπεναντίας, λόγῳ τῆς ἀτελοῦς λειτουργίας καὶ θολῶν κατευθύνσεων, δημιουργοῦν σὲ πολλὰ παιδιὰ μιὰ στρεβλὴ ἤ ἀχαμνὴ προσωπικότητα. Σὲ κάποια μάλιστα οὔτε κὰν προσωπικότητα ἀλλὰ προσωπεῖο. Τώρα μάλιστα μὲ τὴν ἐπέκταση τῶν ἠλεκτρονικῶν μαθησιακῶν ἐργαλειῶν, ποὺ ὑποκαθιστοῦν καὶ τὸ δάσκαλο καὶ τὸ βιβλίο, δὲν θὰ ἔχουμε νέες γενιὲς μὲ πρόσωπο, θὰ ἔχουμε ἀπρόσωπες ἐκφράσεις προσωπικότητας. Πλάσματα ποὺ θὰ λειτουργοῦν μὲ… βύσμα! Διαβάστε περισσότερα »

Ψήφισμα εκδήλωσης για την Παιδεία με θέμα «Ελληνορθόδοξη παιδεία ή άθεα γράμματα;»

koinonia

Θεσσαλονίκη 7-5-2017

Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α

Όλοι εμείς που συγκεντρωθήκαμε σήμερα, Κυριακή 7 Μαΐου 2017, στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο της Θεσσαλονίκης, και είμασταν παρόντες στην Ημερίδα με θέμα το σημαντικότατο και επίκαιρο διλημματικό ερώτημα «ελληνορθόδοξη παιδεία ή άθεα γράμματα;», την οποία συνδιοργάνωσαν η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, τα Ορθόδοξα Χριστιανικά Σωματεία της Θεσσαλονίκης και η Πανελλήνιος Ένωσις Θεολόγων, αφού ακούσαμε με προσοχή τις εμπεριστατωμένες ομιλίες των τριών εισηγητών της Ημερίδος, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλου, της Καθηγήτριας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών κας Μαρίας Μαντουβάλου και του Γενικού Γραμματέα της Πανελληνίου Ενώσεως Θεολόγων κ. Παναγιώτη Τσαγκάρη, όπως επίσης και την προσλαλιά του Παναγιωτάτου ποιμενάρχου μας, Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ανθίμου, ο οποίος έθεσε υπό την ευλογία και την αιγίδα του όλη την παρούσα εκδήλωση, ομόφωνα ΕΚΦΡΑΖΟΜΕ Διαβάστε περισσότερα »

Η επέλαση της αμάθειας (Σαράντος Καργάκος, συγγραφέας – ιστορικός)

koinonia

Εξαγγέλθηκαν πρὸ μηνῶν νέα μέτρα γιὰ τὴν παιδεία ποὺ θὰ ἐφαρμοσθοῦν –ἄν ἐφαρμοσθοῦν–κατὰ τὴν τρέχουσα καὶ μὴ φθάνουσα τριετία. Ὅλα αὐτὰ ὅμως ἀφοροῦν στὸ πρόβλημα καὶ ὄχι στὴν οὐσία τῆς παιδείας. Ἀποστολὴ τῆς παιδείας εἶναι νὰ φτιάχνει ἀνθρώπους καὶ ὄχι κιβὠτια μὲ κάποιες γνώσεις. Τὸ τὶ ἄνθρωπο θέλουμε ἦταν τὸ πρόβλημα ποὺ ἀπασχόλησε ὅλους τοὺς ἀρχαίους φιλοσόφους καὶ τοὺς νεώτερους παιδαγωγούς. Κι ὅλοι ἔρριχναν τὸ βάρος τους στὸ ἦθος, στὴν εὐγένεια (ὄχι ἀπαραιτήτως στοὺς κομψοὺς τρόπους), στὴν εὐπρέπεια καὶ στὴ λεβεντιά. Σήμερα, ὡς πρὸς αὐτὰ, πηγαίνουμε ἀπὸ τὸ κακὸ στὸ χειρότερο. Καὶ τὸ πρότυπο τοῦ χειρότερου δίνουν ὄχι μόνον οἱ μαθητὲς ἀλλὰ κάποιοι «ἀπελευθερωμένοι» καθηγητὲς καὶ δάσκαλοι. Μοῦ στέλνουν γράμματα ἀπελπισίας πολλοὶ εὐαίσθητοι ἐκπαιδευτικοὶ γιὰ τὴ χαώδη κατάσταση ποὺ ἐπικρατεῖ στὰ σχολεῖα. Τὸ πρόβλημα, ὅπως μοῦ γράφει μία καθηγήτρια, δὲν εἶναι οἱ γνώσεις ποὺ εἶναι πιὸ ἰσχνές καὶ ἀπὸ τὶς ἰσχνές ἀγελάδες τοῦ φαραώ. Εἶναι κυρίως ἡ συμπεριφορὰ. Ἡ ἀγένεια θεωρεῖται ἀπὸ πολλὰ παιδιὰ, ἰδίως ἀπὸ κορίτσια, χαριτωμένη! Καὶ μοῦ ἐξιστορεῖ ἡ καθηγήτρια, ποὺ ἔχει οἰκογενειακὴ πνευματική παράδοση δύο αἰώνων, τὰ ἐξῆς: Διαβάστε περισσότερα »

Ώρα της κρίσης για την Παιδεία και τους εκπαιδευτικούς μας

koinonia

Πρίν δύο περίπου μῆνες (φ. 45, 18-11-16) γράφαμε πρωτοσέλιδα («Και πού το ξέρεις Γιωργάκη πως είσαι αγόρι;») γιά τήν πρόσκληση τοῦ Ἰνστιτούτου Ἐκπαιδευτικῆς Πολιτικῆς πού καλοῦσε κυβερνητικούς ΚΑΙ ΜΗ φορεῖς νά καταθέσουν ἐκπαιδευτικά προγράμματα καί ὑλικό, προκειμένου νά ἐνημερώσουν καί νά εὐαισθητοποιήσουν τούς γυμνασιόπαιδες τῆς χώρας. Σέ τί, ὅμως; Σέ ζητήματα διατροφῆς, ἐξαρτήσεων ἀλλά καί …ἔμφυλων ταυτοτήτων μέ θεματική γιά τό «βιολογικό καί κοινωνικό φῦλο»!!! Ἔ, λοιπόν, γιά νά μήν ἀνησυχεῖτε πώς κάπου κόλλησε τό πρᾶγμα, σᾶς ἐνημερώνουμε ὅτι ὅλα προχωροῦν μέ …γερμανική εὐρρυθμία καί ἤδη ὁ ὑπουργός Παιδείας ἀπέστειλε ἐξαιρετικά ἐπείγουσα ἐνημέρωση στά Γυμνάσια τῆς χώρας (23-12-2016, Ἀρ. Πρωτ. Φ20.1/220482/Δ2) σχετικά μέ τό θέμα. Λέει λοιπόν πώς στό δεύτερο τετράμηνο τῆς τρέχουσας χρονιᾶς θά ὑλοποιηθεῖ στά Γυμνάσια τῆς χώρας Θεματική Ἑβδομάδα μέ τίτλο «Σῶμα καί Ταυτότητα» μέ ἑστίαση σέ τρεῖς βασικούς ἄξονες: α) διατροφή – ποιότητα ζωῆς β) πρόληψη ἐθισμοῦ κι ἐξαρτήσεων γ) οἱ ἔμφυλες ταυτότητες. Διαβάστε περισσότερα »